|
W baśniowych opowieściach często pojawiały się najróżniejsze nieziemskie istoty. Służyły one do wytłumaczenia przeróżnych tajemniczych zjawisk, które dużo, dużo później wyjaśniła nauka. W baśniach prawda mieszała się z nieprawdą, dobrzy czarodzieje ze złymi czarnoksiężnikami...
Czary były od zawsze
Z dawien dawna na całym świecie ludzie korzystali z czarów. Zaklinali żywioły - wodę, ogień, wiatr - aby zapanować nad groźną przyrodą. Sporządzali tajemnicze mikstury na nękające ich choroby. Z gwiazd, zwierciadeł starali się odczytać przyszłość. Do dziś wśród ludów Afryki i Ameryki żyją ludzie obdarzeni magicznymi zdolnościami. Są to szamani, magowie lub druidzi.
Amulety i talizmany
Nic tak nie chroni przed złem i nieszczęściem jak amulet, czyli magiczny przedmiot. Znanym amuletem jest końska podkowa zawieszona nad wejściem. Taki talizman przynosi posiadaczowi powodzenie i szczęście. Wystarczy tylko uwierzyć.. A kto nie wierzy w czterolistną koniczynę?
Jak to jest z czarodziejami..
Czarodzieje zazwyczaj nie budzili strachu, lecz przeciwnie - poważano ich jako mędrców, znachorów, a także historyków i nauczycieli, przekazujących wiedzę następnym pokoleniom.
Konieczny warunek do czarowania
Żeby stał się czar, potrzebne jest zaklęcie. Najczęściej używanym zaklęciem jest tajemnicze słowo "abrakadabra". W rzeczywistości jest to starożytne zaklęcie, które znaczy "precz!". W średniowieczu było to zaklęcie stosowane przeciwko chorobie. Wpisywano je w odwrócony trójkąt.
Jak rozpoznać czarodzieja?
|
W zaczarowanym świecie baśni czarownicy, czarodzieje
i czarnoksiężnicy są o wiele potężniejsi od czarownic.
Potrafią nie tylko sprowadzić burze i nawałnice,
ale mogą dowolnie zmieniać postać. Ich siedzibą jest
najczęściej zamek położony w niedostępnych górach.
Czarodziej to zazwyczaj starszy pan, ale nikt nie wie,
ile dokładnie ma lat. Podobno tyle, ile włosów w swojej brodzie
|  |
 |
Wygląd czarodzieja:
mycka czyli wysoki kapelusz
siwe włosy
przenikliwy wzrok,
na nosie małe okulary
długa broda
długa szata w magiczne znaki
laska ozdobiona tajemniczymi znakami
księga zaklęć
|
Czym zajmuje się czarnoksiężnik?
Czarnoksiężnik jest bardzo mądry. Zna mnóstwo zaklęć. Kiedy patrzy w szklaną kulę, widzi to, co dopiero się zdarzy. W nocy obserwuje przez lunetę gwiazdy, swoje spostrzeżenia zapisuje w wielkiej księdze, zamykanej na klucz. Czarodzieje byli często doradcami królów. Robili magiczne napoje, które uzdrawiały chorych.
Sławni czarodzieje z książek
 |
Merlin
Czarodziej wszech czasów, jeden
z bohaterów legend o królu Arturze
i rycerzach Okrągłego Stołu. Był nauczycielem i doradcą króla Artura.
To on przyczynił się do ogłoszenia Artura królem, gdy ten wyciągnął ze skały magiczny miecz Excalibur.
|
 |
Dumbledore
Profesor Albus Dumbledore był dyrektorem Szkoły Magii i Czarodziejstwa w Hogwarcie i zarazem najpotężniejszym czarodziejem swoich czasów. Założyciel Zakonu Feniksa. Dumbledore zasłynął ze zwycięstwa nad czarnoksiężnikiem Grindelwaldem, z odkrycia dwunastu sposobów wykorzystywania smoczej krwi oraz ze swoich dzieł alchemicznych napisanych wraz z Nicolasem Flamelem. Był jedynym czarodziejem, którego lękał się Lord Voldemort.
|
Harry Potter
To całkiem (prawie) zwyczajny chłopiec. Talent do czarów ujawnił w wieku 11 lat. Uczeń Szkoły Magii i Czarodziejstwa Hogwart, w której poznaje tajniki sztuki czarnoksięskiej i przeżywa niesamowite przygody.
 |
Gandalf
Jeden z głównych bohaterów ze stworzonej przez
J. R. R. Tolkiena mitologii Śródziemia. Mądry i doświadczony czarodziej "białej magii". Słynął ze sztuki czarowania ogniem i światłem. Służył radą krasnoludom, hobbitom i elfom. Pomógł ludziom w walce przeciw złym czarnoksiężnikom i goblinom.
|
|
Gargamel
Czarodziej niedorajda,
odwieczny wróg Smerfów,
mieszkający w upiornym zamku,
właściciel kota Klakiera.
|  |
 |
Panoramiks
Długobrody i rozczochrany druid z francuskiego komiksu o Asteriksie. Przygotowywał on dla nieugiętych Galów z wioski magiczny napój, dzięki któremu uzyskiwali nadludzką siłę. Skład napoju pozostaje tajemnicą, wiadomo tylko, że niezbędnym składnikiem była jemioła.
|
 |
Pan Twardowski
To sławny polski czarownik, który sprzedał duszę diabłu w zamian za czarnoksięskie moce. Przedstawiany jest jako szlachcic z sumiastym wąsem, w żupanie, kontuszu, z karabelą u boku oraz czapką z piórem.
Twardowski podpisał diabłu cyrograf na swą duszę, którą czart miał mu odebrać w Rzymie. Czarodziej sprytnie unikał spotkania z diabłem, a chcąc odwlec realizację umowy, wymyślał dla czarta absurdalne prace, jak np. ukręcenie bicza z piasku, zrobienie proszku z suszonej wody czy wbicie gwoździa w ziarnko maku itp. Diabeł w końcu porwał Twardowskiego podstępem, budując karczmę o nazwie " Rzym". Czarodziej, będąc już w mocy diabła, unoszony do piekła, ratował się modlitwą. Wówczas diabeł uciekł w popłochu, zostawiając go zawieszonego między niebem i ziemią. Twardowski chwycił się księżyca i tam już pozostał.
|
|
Szedł czarodziej przez rzeczkę,
Zgubił złotą laseczkę,
A z nią wszystkie swe czary,
Co ich miał tam do pary!
Stanął smutny nad rzeką,
Łzy po brodzie mu cieką.
Każdy teraz się dowie,
Że to w lasce są czary,
A on sobie - pan stary,
Jak ci wszyscy zwyczajni panowie...
Ewa Szelburg-Zarembina - Szedł czarodziej
|  |
 |
To właśnie ja - Czarodziej znany,
Przez wszystkie dzieci uwielbiany,
Bo jestem znawcą różnych czarów
I ile zechcę mam dolarów,
Funtów, złotówek - nie od święta.
O jakiż z Ciebie chwalipięta!
Uwielbiam żarty, a na psoty
Nigdy nie zabraknie mi ochoty.
Zamieniam ludzi złych w kamienie,
Bo też nie lubię ich szalenie.
Dobrym - co zechcą - wyczaruję.
Zwykle się przez to dobrze czuję.
Choć miewam czasem zastrzeżenia,
To spełniam ludziom ich życzenia!
Bo "czary-mary" działa wszędzie.
Niechaj radośnie tutaj będzie!
Agnieszka Wątorek - Perypetie z magią
|
Może chcesz odwiedzić zaczarowane miejsca z bajek,
spotkać się z czarodziejami? To wcale nie jest trudne.
Wystarczy książka i odrobina wyobraźni...
Frank Baum "Czarnoksiężnik z Krainy Oz"
Walt Disney "Czarodziej Merlin"
Natalia Gałczyńska "O wróżkach i czarodziejach"
Johann Wolfgang Goethe "Uczeń czarnoksiężnika"
Janusz Korczak "Kajtuś Czarodziej"
"Księga baśni i mitów"
Artur Oppman "Pan Twardowski"
Christopher Paolini "Eragon"; "Najstarszy"
John Patience "Hokus - pokus: księga czarownic i czarowników"
Joanne Kathleen Rowling - seria o Harrym Potterze
John Ronald Reuel Tolkien "Hobbit czyli tam i z powrotem";
"Władca Pierścieni"
 |
Bibliografia:
Antologia poezji dziecięcej /wybrał i opracował Jerzy Cieślikowski. Wrocław, Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1981
Daxelmuller Christoph "Magia, wiedźmy i czarnoksiężnicy". Wrocław, Atlas 2004
Hill Douglas "Wiedźmy i czarownicy: poznaj świat magii, dzieje, tajemnice i wierzenia ludzi uprawiających magię". Warszawa, Arkady 1998
Księga baśni i mitów. Lublin, Wydawnictwo Paweł Skokowski 2001
Martin Jerzy W. "O czarach - marach". Świerszczyk 2004 nr 22 s. 5-6
Tylicka Barbara "Bohaterowie naszych książek: przewodnik po literaturze dla dzieci i młodzieży". Łódź, Literatura 1999
Wątorek Agnieszka "Dialogi wierszem pisane na okazje wciąż te same" (propozycje scenariuszy do przedstawień szkolnych i nie tylko). Kraków, Oficyna Wydawnicza "Impuls" 2005
|
|
|
