Biblioteka w szkole Biblioteka w szkole
Szukaj: 
Aktualny numer 10/13
Na skr贸ty
Aktualny numer
Prenumerata i zakup numer贸w archiwalnych
Archiwum
Zawarto艣膰 wszystkich numer贸w "BwS"
w programie MOL
Wyszukiwarka
Informacje dla autor贸w
Sklep internetowy
Bibliografia materia艂贸w repertuarowych dla szk贸艂
Bank przydatnych
materia艂贸w
Partnerzy
Galeria bibliotekarzy
KONTAKT
"Biblioteka w Szkole"
00-950 Warszawa
skr. pocztowa 109
email:
[email protected]
tel./fax 0-22 832 36 12
tel. 832 36 11
Wiecz髍 z duchami czyli o tradycjach Halloween

TYLKO DLA ODWA疦YCH!!

UWAGA! TA GAZETKA STRASZY!!

Wiecz髍 z duchami czyli o tradycjach Halloween

CIEMNO WSZ蔇ZIE,

STRASZNO WSZ蔇ZIE,

CO TO B蔇ZIE?

CO TO B蔇ZIE?


i阾o, kt髍e przyby硂 do nas z Ameryki, wbrew pozorom nie pochodzi stamt眃. Ten zwyczaj, obchodzony 31 pa糳ziernika, czyli w Wigili Wszystkich i阾ych, si阦a dawnej tradycji Celt體, zamieszkuj眂ych na d硊go przed pocz眛kiem naszej ery dzisiejsze tereny Anglii, Irlandii, Szkocji, Walii i p硁. Francji. A dok砤dniej - pochodzi z ceremonii celtyckich kap砤n體, zwanych druidami, kt髍zy sprawowali w poga駍kiej Szkocji funkcje s阣zi體, lekarzy i mag體.


Celtowie wierzyli, 縠 w ostatnim dniu roku - 31 pa糳ziernika (wg ich kalendarza), duchy zmar硑ch odwiedzaj ziemi.
Duchy tych, co odeszli, przybywa硑 w體czas do swych ziemskich dom體 w poszukiwaniu ciep砮go schronienia.

Tego dnia odbywa si te g丑wny sabat czarownic, kt髍e zlatywa硑 si na miot砤ch w towarzystwie czarnych kot體.


Wieczorami na wzg髍zach palono wi阠 ogniska, aby odstraszy z砮 moce, a zmar硑m wskaza drog do dom體. Aby odegna z砮 duchy, wk砤dano maski odstraszaj眂e, ha砤sowano, zapalano 秝iat砤 (zabierano 秝iat硂 z硑m duchom), 縠by nie mog硑 si ogrza i wraca硑, sk眃 przysz硑. Ubierano si nawet w sk髍y zwierz阠e, 縠by chroni si przed z硑m losem.


Nazwa Halloween pochodzi od wyra縠nia "All Hallows' Eve", co oznacza Wigili Wszystkich i阾ych, kiedy to ludzie modlili si za zmar硑ch przed dniem Wszystkich i阾ych 1 listopada.

Kultywowane powszechnie w 秗edniowieczu praktyki Halloween nazywano Noc Czar體. Warto te w tym miejscu doda, 縠 ponad 2 tys. lat temu 31 pa糳ziernika by dniem, w kt髍ym 秝i阾owano potr骿nie: 縠gnano lato, witano zim i obchodzono 秝i阾o zmar硑ch.


Halloween ma na 秝iecie wiele tradycji. W Irlandii za czas體 poga駍kich ludzie przebrani w kolorowe kostiumy odprowadzali duchy do granic miasta. Niezamo縩i proponowali bogatym interes, kt髍y polega na tym, 縠 mieli odprawia mod硑 za dusze zmar硑ch w zamian za chleb.

W Anglii chodz眂y od domu do domu 縠bracy, p蠹niej przebiera馽y, za otrzymane datki wstawiali si za zmar砮 dusze u wy縮zej zwierzchno禼i.

Do dzi australijskie dzieciaki odwiedzaj domostwa z zawo砤niem: "trick or treat" (figiel lub pocz阺tunek), w zale縩o禼i od rozwoju sytuacji dzi阫uj眂 gospodarzom lub czyni眂 im rozmaite psoty.

W drugiej po硂wie XIX wieku tradycja przyw阣rowa砤 wraz z irlandzkimi emigrantami do Ameryki i tam 秝i阾o zmieni硂 nazw na Halloween.

Wiecie mo縠, sk眃 wzi瓿a si halloweenowa tradycja wydr笨onej 秝iec眂ej dyni, stawianej przed domami, by odgoni z砮 duchy?

Wydr笨ona dynia ze 秝iate砶iem w 秗odku dla irlandzkich ch硂pc體 oznacza砤 b酬dne ogniki uwa縜ne za dusze zmar硑ch. Legenda powiada, i 縴j眂y niegdy w Irlandii pijak Jack trafi po 秏ierci do piek砤. Nie mogli z nim tam wytrzyma, wyrzucono go zatem, skazuj眂 na wieczn w阣r體k po ziemi. Wyganiaj眂 Jacka, szatan da mu kawa砮k pal眂ego si w阦la z ogniska, kt髍y ten w硂縴 do niedojedzonej ogromnej rzepy. Z takim 秝iat砮m "jarzynowej latarni" wyruszy na nieko馽z眂 si tu砤czk gdzie pomi阣zy piek砮m a niebem.


Szkoci przywie糽i t tradycj do Ameryki, gdzie dynia zast眕i砤 rzep, gdy okaza砤 si bardziej dost阷na i chyba tak naprawd bardziej przemawia砤 do wyobra糿i. I w砤秐ie w dyni rze糱i si wizerunek g硂wy Jacka.

A sk眃 pomys na przebieranie si?

Celtowie wierzyli, 縠 uwolnione duchy zmar硑ch kr笨 w halloweenow noc wok蟪 nas. Czarny kostium mia zmyli ducha, kt髍y s眃z眂, 縠 ma do czynienia ze "swoim", zostawia przebranego delikwenta w spokoju.

Od rana na gankach dom體, zw砤szcza ameryka駍kich, pojawiaj si rozmaite straszyd砤, ko禼iotrupy, czarne koty, nietoperze, paj眐i, strachy na wr骲le, a tak縠 - a mo縠 przede wszystkim - dynie. Bez nich trudno by硂by wyobrazi sobie ten dzie.

Strach體 i straszyde bez liku -
Rozkud砤na czarownica,
Wilk, wyj眂y do ksi昕yca,
diabe, rodem a z Tasmanii,
i Drakula z Transylwanii,
wampir wielki jak kanapa,
Wielka Stopa, Czarna pa,
Wilko砤ki z jednej paki,
I skrzecz眂e ryboptaki,
I paskudne trzy ropuchy,
I rycz眂e w禼iek砮 duchy,
I straszyde zast阷 spory,
I potwory, i upiory,
I ziej眂e ogniem smoki
Oraz inne obiboki.

Dzieci przebieraj si za czarownice, chochliki, potwory, duchy lub wr罂ki i chodz od domu do domu m體i眂 "Prezent albo psota". To znaczy, 縠 je秎i nie dostan s硂dyczy, zrobi jak倍 psot: posmaruj myd砮m okna, w硂勘 szpilk do dzwonka u drzwi, wylej wod lub posypi na nie m眐.

Dzieci, a tak縠 doro秎i id w Halloween na zabaw, gdzie graj w r罂ne gry. Najbardziej popularne s zawody w wyci眊ni阠ie z阞ami jab砶a p硑waj眂ego w wannie wype硁ionej wod. To tak縠 rodzaj wr罂by, gdy ten, komu powiod硂 si to bez uszkodzenia jab砶a z阞ami, ma zapewnione szcz甓cie przez ca硑 nadchodz眂y rok. Nast阷nie obiera si jab砶o, a obierki rzuca poprzez rami, szybko ogl眃aj眂 si za siebie - mo縩a bowiem zobaczy wyobra縠nie przysz砮go ma晨onka. Przypomina to nieco nasz rodzimy zwyczaj - andrzejkowy. A p蠹nym wieczorem opowiada si bardzo straszne opowie禼i o duchach.

Wszystko, co straszy jest w tym dniu dopuszczalne, ale trzeba pami阾a, 縠 jest to nadal zabawa. Podstawowe kolory to pomara馽zowy, fiolet, seledyn oraz bia硑 z czarnym, Tych kolor體 u縴wa si zar體no do przyozdabiania dom體, malowania twarzy czy przygotowania strasznych s硂dyczy...

Jak szybko zrobi najprostsze halloweenowe danie?

Gruszki tworz korpus, s硂ne paluszki to nogi, a dwie czerwone wisienki to oczy .... i mamy paj眐i na talerzu.

A halloweenow dyni mo縠 by po prostu jab砶o z wyci阾ymi strasznymi oczami, ustami i nosem....

Jak widzimy z za秝iatami mo縩a te kontaktowa si inaczej - na weso硂. Mo縠 wtedy wydaj si bardziej "ludzkie", a przez to - mniej gro糿e?

Gdy tylko dzie zapadnie g硊chy,
Kawa硑 sobie robi duchy.

Zaczyna si w秗骴 duch體 ruch,
Buch!
Duch ducha w ucho.
Buch!
Duch ducha w brzuch.

Potem duch duchowi m體i co do s硊chu
W rodzaju:
- Ty g硊pi duchu,
Czego bijesz po uchu?
- Ja? - m體i pierwszy duch
Bez zmru縠nia powiek -
Sk眃 ja?
Zwariowa砮?
Mo縠 to jaki cz硂wiek??

Nie zapomnijcie, 縠by straszy bezpiecznie!

Korzysta砤m ze stron:

Wykorzysta砤m fragmenty wierszy:

  • Ma砱orzaty Strza砶owskiej "Straszny wierszyk"
  • Ludwika Jerzego Kerna "Zabawa duch體"


wersja spakowana w formacie Microsoft Word (500 KB)

dzia: Kr髏kie gazetki na d硊gie przerwy