Propozycja lekcji bibliotecznej integrującej wiedzę z zakresu edukacji czytelniczej, geografii i historii (klasy maturalne liceum dla dorosłych)

Cel ogólny:

Wdrażanie do samokształcenia.

Jednostki lekcyjne: 2

Cele operacyjne:

Wiadomości:

Słuchacz pamięta:

• rodzaje źródeł informacji bezpośredniej (słowniki rzeczowe, leksykon);
• rodzaje źródeł informacji pośredniej (vademecum, książka popularnonaukowa, literatura faktu);
• jak korzystać z indeksów;
• czym był kolonializm;
• jakie były największe potęgi kolonialne;
• proces dekolonizacji.

Słuchacz umie:

W sytuacjach typowych:

• wskazać właściwe źródła informacji bezpośredniej i pośredniej;
• wyszukać potrzebne hasła;
• przedstawić proces kolonizacji i dekolonizacji.

W sytuacjach problemowych:

• samodzielnie wybrać źródło informacji przydatne w jego pracy;
• samodzielnie znaleźć odpowiednie do potrzeb materiały.

Słuchacz rozumie:

• Celowość korzystania z różnych źródeł informacji;
• Założenia metody, jaką pracował na lekcji;
• Przeobrażenia w prawie i stosunkach międzynarodowych po II wojnie światowej.

Metoda: kula śniegowa.

Pomoce dydaktyczne:

• Atlas historyczny świata. Red. J.Wolski. Warszawa - Wrocław 1986
• N. Davies: Europa.Kraków 1998
• R. Kapuściński: El Classico Latino. Wywiad. Viva! Dwutygodnik Nr.6. 2003 str.99
• R. Kapuściński: Heban. Warszawa 1999
• W. Kopaliński: Słownik wydarzeń, pojęć i legend XX wieku. Warszawa 2000
• Mały leksykon politologiczny. Red. M. Chmaja. Lublin 1997
• Mapa polityczna świata. Warszawa 1999
• J. Micun: Vademecum - Historia najnowsza po 1945 roku. Warszawa 1998
• J. Micuń: Vademecum - Historia od starożytności do współczesności. Warszawa 1999
• Słownik terminów geograficznych. Red. J. Kądziołka. Warszawa 1991
• Szkolne tablice do geografii. Opracował: J. Zalewska,M. Zaręba. Warszawa [2000?]

Przebieg lekcji:

Przedstawienie słuchaczom tematu i celu lekcji:

Temat: Kolonializm - przeszłość i teraźniejszość

Celem lekcji jest pomoc biblioteki w przygotowaniu do matury. Metoda, jaką będzie prowadzona lekcja, może być przydatna w samodzielnym przygotowaniu innych tematów. Praca na lekcji zacznie się od ustalenia pojęć kluczowych dla podanego tematu (pomocne słowniki), wokół tych pojęć zostaną zgromadzone poszerzone informacje (leksykon, vademecum, wywiad), by na ostatnim etapie sięgnąć do książki popularnonaukowej i literatury faktu.

Organizacja lekcji:

Słuchacze pracują parami; każda para wybiera do opracowania jeden zestaw składający się z czterech zadań. We wszystkich zestawach powtarza się zadanie pierwsze i dwunaste , na przykład: 1,4,7,12; 1,6,9,12; itd.

Pomoce dydaktyczne zgromadzone są na odrębnej półce.

Rozdanie kart pracy z zadaniami.

Słuchacze mają 35 minut na przygotowanie odpowiedzi.

Po upływie wyznaczonego czasu słuchacze przedstawiają swoje ustalenia i odczytują wybrane fragmenty z monografii N.Daviesa (str.807 - 809, 903 - 904) oraz z wywiadu z  Ryszardem. Kapuścińskim;   po uzgodnieniu treści i zredagowaniu notatek wszyscy wpisują je do kart pracy.

Zakończenie lekcji:

Idąc za sugestią Ryszarda Kapuścińskiego, że reportaż jest substytutem podróży, w jego imieniu słuchacze zostają zaproszeni do wzięcia udziału w wyprawie   na płaskowyż afrykański.

Odczytanie fragmentu reportażu tegoż autora  W cieniu drzewa, w Afryce.

Dalszy ciąg podróży po postkolonialnej Afryce - w domu, przy lekturze zbioru reportaży Heban.

Pomiar:

Podanie słuchaczom informacji o wynikach badań nad mechanizmem zapamiętywania  zależnie od różnych form  aktywności uczącego się (stożek Dale’a).

Zapamiętuje się 10% tego, co się słyszy, 30% tego, co się widzi, 50% tego, co się równocześnie widzi i słyszy i 70% tego, co się samemu robi.

Przedstawienie uczestnikom lekcji propozycji sprawdzenia za tydzień, ile zapamiętali z  tematu, który w dużym stopniu opracowali sami.   

Karta pracy - temat: Kolonializm - przeszłość i teraźniejszość

Monika Dutkowska