Juliusz Wasilewski

Kolejny raz (tradycyjnie w czwarty poniedziałek października)  obchodzone będzie na całym świecie Międzynarodowe Święto Bibliotek Szkolnych. Święto zostało zainicjowane przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Bibliotekarzy Szkolnych (International Association of School Libriarianship - IASL). W ubiegłym roku do obchodów włączyło się kilkaset polskich bibliotek.  Czy święto wejdzie na stałe do kalendarza szkolnego? Warto podjąć starania, by tak się stało, bo stwarza to rzadką okazję do zwrócenia uwagi szkoły, rodziców, środowiska na biblioteki szkolne. Nie tylko poszczególni nauczyciele bibliotekarze w swoich szkołach, ale także środowiska lokalne (np. na terenie miasta, powiatu, województwa) mają okazję przypomnienia o sobie. Jako inspiracja może tu służyć dorobek ubiegłoroczny.

Z informacji, które otrzymaliśmy od nauczycieli bibliotekarzy, oraz danych zebranych przez portal Interkl@sa wynika, że w r. 2003 największą popularnością cieszyły się w polskich bibliotekach następujące formy obchodów MŚBS:

• Upowszechnianie informacji o święcie - wykorzystywano szkolne radiowęzły (także lokalne rozgłośnie radiowe), szkolne gazetki, witryny internetowe (bibliotek i szkół), tablice ogłoszeń; specjalnie przygotowane plakaty pojawiały się w bibliotekach, na szkolnych korytarzach, w pokojach nauczycielskich. Wydawano świąteczne jednodniówki.
• Wystawy - np. najstarszych (najciekawszych) książek w zbiorach biblioteki, przedmiotów pozostawionych w książkach.
• Przedstawianie (najczęściej przez uczniów) nowości zakupionych do biblioteki.
• Częstowanie uczniów przychodzących do biblioteki cukierkami. W pokojach nauczycielskich niektórych szkół odbyły się uroczyste spotkania przy kawie i słodyczach.
• Czytanie bajek.
• Konkursy: czytelnicze, literackie (np. na bajkę o bibliotece, na fraszkę o książce, na esej "Biblioteka moich marzeń"), plastyczne (np. na plakat o święcie bibliotek), informatyczne (na prezentacje multimedialna na temat biblioteki).
• Wieczory poezji, spotkania przy poezji śpiewanej, montaże literackie itp.
• "Amnestia" dla czytelników zalegających z oddawaniem książek.
• Wykonanie oznakowania drogi do biblioteki (strzałki, drogowskazy itp.).
• Organizowanie plebiscytów na najciekawsze książki.
• Działania środowiskowe - np. rozsyłanie pocztą elektroniczną życzeń do nauczycieli bibliotekarzy, uroczyste spotkania bibliotekarzy z miasta (rejonu).
• Spotkania nauczycieli bibliotekarzy z lokalnymi władzami -  przedstawienie działalności bibliotek szkolnych, zasygnalizowanie problemów.
• Lekcje otwarte na temat biblioteki szkolnej.
• "Dzień otwarty" dla rodziców połączony z wystawą literatury do nich adresowanej.

W niektórych szkołach święto bibliotek szkolnych zainaugurowano specjalnym apelem. Oczywiście w czasie święta wiele bibliotek miało odświętny wystrój. Jeżeli jest święto, to powinny być życzenia. Do składania życzeń służyły niekiedy wielkie arkusze papieru wywieszone w bibliotece (lub jej okolicach). Część nauczycieli bibliotekarzy zadbała, by dokumentacja z obchodów święta znalazła się w kronice szkoły.

10 przykładowych sprawozdań z obchodów znajduje się w serwisie internetowym "Biblioteki w Szkole". Sprawozdania z poszczególnych szkół zbierał też dziewięć miesięcy temu serwis biblioteczny Interkl@sy (www.biblioteka.edu.pl), ale - mimo solennych obietnic i przesuwanych ostatecznych terminów - do końca lipca 2004 nie zdołał ich opublikować.

Organizowane w szkołach obchody święta bibliotek pozwalały na:

• zwrócenie uwagi środowiska uczniów, nauczycieli i rodziców na bibliotekę jako aktywną, widoczną agendę szkoły.
• zainteresowanie nauczycieli, dyrekcji, a niekiedy także władz lokalnych problemami bibliotek szkolnych.
• integracja uczniów wokół biblioteki.
• integracja nauczycieli bibliotekarzy w środowisku lokalnym,
• poprawa wystroju bibliotek,
• podjęcie wielu interesujących przedsięwzięć z uczniami i na rzecz uczniów.

Chyba nie w pełni wykorzystano ubiegłoroczne MŚBS do zainteresowania władz lokalnych sprawami bibliotek szkolnych. Są tu spore rezerwy. Nic przecież nie stoi na przeszkodzie, by reprezentacja nauczycieli bibliotekarzy (np. pod szyldem TNBSP, ale nie koniecznie) z odpowiednim wyprzedzeniem i w odpowiedniej formie poinformowała burmistrza (prezydenta) o zbliżającym się święcie, zaproponowała spotkanie w celu przedstawienia dorobku i problemów bibliotek szkolnych,  wytypowała wyróżniających się nauczycieli bibliotekarzy do nagrody, odznaczenia, odznaki lokalnej itp. To jest procedura stosowana skutecznie przez wiele środowisk. W kontaktach z władzami warto zwracać uwagę na rolę biblioteki szkolnej we wspieraniu edukacji i wychowania, uczeniu poszukiwania i wykorzystywania informacji, wyrównywaniu różnic cywilizacyjnych.

O ubiegłorocznych obchodach  na świecie można przeczytać w serwisie internetowym Międzynarodowego Stowarzyszenia Bibliotekarzy Szkolnych http://www.iasl-slo.org/isld2003.html.

Serwis międzynarodowy tegorocznego Święta znajduje się pod adresem: http://www.iasl-slo.org/isld.html. Można tam nawiązać kontakty z innymi bibliotekarzami, pochwalić się swoimi przedsięwzięciami związanymi z obchodami MŚBS. Serwis jest prowadzony w języku angielskim.

Juliusz Wasilewski