Biblioteka w szkole Biblioteka w szkole
Szukaj: 
Aktualny numer 10/13
Na skróty
Aktualny numer
Prenumerata i zakup numerów archiwalnych
Archiwum
Zawartość wszystkich numerów "BwS"
w programie MOL
Wyszukiwarka
Informacje dla autorów
Sklep internetowy
Bibliografia materiałów repertuarowych dla szkół
Bank przydatnych
materiałów
Partnerzy
Galeria bibliotekarzy
KONTAKT
"Biblioteka w Szkole"
00-950 Warszawa
skr. pocztowa 109
email:
bws@sukurs.edu.pl
tel./fax 0-22 832 36 12
tel. 832 36 11
Nazwy miesięcy

Sekrety imion 12 braci

czyli skąd się wzięły nazwy miesięcy


STYCZEŃ

Jego imię pochodzi od wyrazu "stykać". Styka się przecież, czyli łączy, stary rok z Nowym Rokiem. Jest przeważnie lodowaty, a z mrozu lubi rzeźbić przepiękne białe kwiaty.

Kiedy w styczniu deszcz leje, robi złe nadzieje.

Styczeń mrozi - lipiec skwarem grozi.

Bój się w styczniu wiosny, bo marzec zazdrosny.


LUTY

Dawno temu słowo "luty" po staropolsku oznaczało mroźny, srogi, okrutny, zły. To prawda, że potrafi być najzimniejszy i najbardziej dokuczliwy ze wszystkich swoich braci. Jednak gdy się ciepło ubierzecie, zaprasza was na zimowe harce lodowo-śniegowe.

Idzie luty - włóż ciepłe buty.

Gdy luty z wiatrami, rychła wiosna przed nami.


MARZEC

Jego imię wywodzi się z języka łacińskiego. W starożytnym Rzymie był to miesiąc poświęcony bogowi wojny - Marsowi. Mars minę miał marsową, czyli bardzo groźną. "Martius" w łacinie oznacza "miesiąc Marsa", czyli ten, w którym ta planeta świeci najjaśniej. U nas jest zapowiedzią wiosennych dni.

W marcu jak w garncu.

Śnieg marcowy owocom niezdrowy.


KWIECIEŃ

Kwieci, czyli zdobi ziemię rozkwitającymi pierwszymi wiosennymi kwiatami, które wywabia przedwcześnie ciepło promieni słonecznych. Dawniej nazywano go łżykwiatem albo nawet zwodzikwiatem, bo te wczesne bukiety, które przynosi, zwodzą rychłym nadejściem cieplejszych dni.

Kwiecień - plecień, bo przeplata trochę zimy, trochę lata.


MAJ


Miesiąc ten Rzymianie poświęcili bogini Mai, matki boga Merkurego. Wkraczał przystrojony kwiatami i ziołami. Zaczynał się czas radości całej przyrody (pełen radości, miły - to po łacinie "majus"). Od niego właśnie pożyczył sobie imię nasz piąty miesiąc ze słowikiem, miesiąc zakochanych.

Grzmot w maju - znak urodzaju.

Gdy w maju plucha, w czerwcu posucha.



CZERWIEC

Nazwa tego miesiąca wiąże się z maleńkim owadem - czerwcem polskim. Kiedyś właśnie w czerwcu zbierano jego poczwarki, suszono je na słońcu i wyrabiano z nich czerwony barwnik - purpurę - do farbowania płótna. Nazwa może wywodzić się też stąd, że wylegają się wtedy czerwie - larwy pszczele, czyli potomstwo pszczół.

W czerwcu się pokaże, co nam Bóg da w darze.


LIPIEC

Wziął sobie imię od lip. Przecież kwitną one w tym czasie. Ich wspaniały zapach wabi pszczoły, które pracowicie zbierają lipowy nektar.

W lipcu kłos się korzy, że niesie dar boży.

Lipcowe upały - wrzesień doskonały.

Lipiec - ostatek starej mąki wypiec.


SIERPIEŃ

Kiedyś na polach dzwoniły w tym czasie sierpy żniwne, którymi ścinano zboże. Dziś zastąpiono je ogromnymi maszynami, ale sierpień pozostał sierpniem.

Sierpień - lekarstwo od głodowych cierpień.

Jeśli w sierpniu gorąco będzie, to zima w śniegu długo zasiędzie.


WRZESIEŃ

Dziewiąty brat zawdzięcza swoje imię fioletowym wrzosom. Kwitną one w lasach, przypominając, że rozpoczyna się złota polska jesień, z babim latem i malowniczymi chmurkami na niebie.

Skoro wrzesień, to już jesień.

Gdy we wrześniu plucha - będzie zima sucha.


PAŹDZIERNIK

Paździerze to słoma z lnu i konopi, które już teraz rzadko się uprawia. Kiedyś, gdy większość ubrań tkało się z lnu, wielu ludzi zajmowało się przerabianiem tej rośliny na płótno. Podczas tej przeróbki powstawały odpady lnu - paździerze. I właśnie o tej porze roku wszędzie pełno było paździerzy. Jesienny wiatr roznosił je po świecie...

Gdy październik ciepło trzyma, zwykle mroźna bywa zima.


LISTOPAD

Jego imię wywodzi się od liści opadających z drzew. Szeleszczą pod stopami, wirują na wietrze albo fruną niesione silnym podmuchem zawiei. Dlaczego listopad nie nazywa się deszczopad, przecież najczęściej jest deszczowy?

Jaka pogoda listopadowa, taka i marcowa.

W listopadzie goło w sadzie.


GRUDZIEŃ

To miesiąc, w którym po raz pierwszy porządnie zamarza ziemia. A w języku naszych przodków, Prasłowian, zamarznięta ziemia to gruda. Na pociechę ofiarowuje nam Święta Bożego Narodzenia.

Grudzień - ziemię grudzi i izdebki studzi.

Jak się grudzień zaczyna, taka będzie cała zima.

Spróbuj zgadnąć jaki to miesiąc:

  1. Jaki to miesiąc zamyka szkoły i daje dzieciom urlop wesoły?
  2. Choinkę przynoszę, więc lubią mnie ludzie. Na wigilię proszę, nazywam się ...
  3. Imię swoje zdobi kwiatem. Zawsze zimę z wiosną splata. A w ogóle - chytra sztuka - bacz, by ciebie nie oszukał!
  4. Słońce mocno przygrzewa, zboże szybko dojrzewa. W lipach brzęk pszczół rozbrzmiewa. W jakim miesiącu tak bywa?
  5. Przynoszę deszcze, szarugi, dzień krótki, a wieczór długi. Perkoza wysyłam za morza i jeża usypiam w borze. Z drzew liście ostanie spadły. Świat już utracił jesienne barwy.
  6. Na ślizgawkę, narty, sanki, ciepłą kurtkę włóż i buty. Już niedługo przyjdzie wiosna, choć panuje jeszcze ...
  7. Mówią, że w nim jak w garncu, nieustanna zmiana. Słońce grzeje w południe, mrozek szczypie z rana, a do tego jeszcze przelatują deszcze!
  8. On dziesiąty jest w kolejce, gdzie stoi dwanaście miesięcy.
  9. W jakim miesiącu pod cięciem kosy oraz żniwiarek padają kłosy?
  10. Noworocznych wiele życzeń niesie dzieciom mroźny ...
  11. Ten miesiąc we wrzosie, szuka rydzów po lesie. A kiedy rosa zginie, szuka orzechów w leszczynie.
  12. Chociaż to miesiąc długi, to najkrócej się nazywa. I co roku tym się chlubi, że zielenią świat okrywa.

Odpowiedzi napisz na kartce i przynieś do biblioteki. Wśród prawidłowych odpowiedzi zostaną rozlosowane nagrody książkowe. Zapraszamy do zabawy!

Bibliografia:

  1. Duralska-Macheta T., Turbaczewska M. - Sekrety imion dwunastu braci. Świerszczyk 2003 nr 1
  2. Kopaliński Władysław - Słownik mitów i tradycji kultury. Warszawa, Państwowy Instytut Wydawniczy 1987
  3. Zagadki dla najmłodszych: materiały metodyczne /wybór i opracowanie Joanna Stec. Kielce, Oficyna Wydawnicza i Fonograficzna M.A.C. 1995
  4. Zbiór przysłów i zagadek dla dzieci /wybór M. Przybysz-Piwko. Warszawa, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne 1995


wersja spakowana w formacie Microsoft Word (567 KB)

dział: Krótkie gazetki na długie przerwy