Biblioteka w szkole Biblioteka w szkole
Szukaj: 
Aktualny numer 10/13
Na skr贸ty
Aktualny numer
Prenumerata i zakup numer贸w archiwalnych
Archiwum
Zawarto艣膰 wszystkich numer贸w "BwS"
w programie MOL
Wyszukiwarka
Informacje dla autor贸w
Sklep internetowy
Bibliografia materia艂贸w repertuarowych dla szk贸艂
Bank przydatnych
materia艂贸w
Partnerzy
Galeria bibliotekarzy
KONTAKT
"Biblioteka w Szkole"
00-950 Warszawa
skr. pocztowa 109
email:
bws@sukurs.edu.pl
tel./fax 0-22 832 36 12
tel. 832 36 11
Wierszem 砤twiej i weselej

 

czyli
rymowanki - wyliczanki i inne sposoby
na zapami阾anie szkolnych wiadomo禼i

 

 

Jak zapami阾a trudne wzory matematyczne, zasady ortograficzne czy inne wiadomo禼i z r罂nych przedmiot體? Mo縠 do pomocy u縴 wiersza? 痑rtobliwe wierszyki, rymowanki, czasami 秏ieszne rysunki bardzo pomagaj w nauce, a ich nauczenie si przychodzi dzieciom z 砤two禼i. 痬udn nauk mo縩a przekszta砪i w zabaw, mo縩a b阣zie si uczy przyjemniej i skuteczniej.

 

 

J陑yk polski

 

Spos骲 na zapami阾ywanie przypadk體 w j陑yku polskim:

 

Mianownik - Mama
Dope硁iacz - Da砤
Celownik - Celince
Biernik - Ba駅
Narz阣nik - Na
Miejscownik - Mleko
Wo砤cz - O!

"U" czy ""?

Mak體ka, dach體ka - przez pisz te s丑wka.
Wyj眛ek: zasuwka.
Kto kreskuje -uje,
Otrzymuje dw骿e.

 

Stara rymowanka, przekazywana od kilku pokole, u砤twiaj眂a zapami阾anie kolejno禼i liter w alfabecie:

 

Adam Babie Cebul Daje
Ewa Fig Gryzie
Hanka I Janka Kapu禼iane Li禼ie ami
Mama NOknem Podaje
Rasio Stasio Tatko Uciek Wszyscy Zap砤kani

 

 

Piszemy "", "" czy "om", "em"?

Z ortografii chcesz mie pi赕,
Wi阠 w bij w g硂w, zapami阾aj:
D阾ka, c阾ka, w陑e, ch赕,
Kol阣nicy, k眃ziel, 秝i阾a.

Nie chcesz sm阾ny by jak s阷?
Przep阣 pr阣ko wstr阾ne b酬dy:
"En" w wyrazach takich t阷:
P阣zel, fr阣zla, l阫, kt髍阣y.

Gdy masz czas, powtarzaj wci笨:
G眀ka, fl眃ra, br眤, najwi阠ej,
K阷a, l眃, l阫liwy, w笨.
T阦o, r眀a, w阦iel, r阠e.

Sprawd w s硂wniczku, prosz, zobacz,
Jak si pisze: b阞en, k眛,
B眀el, g酬bia, pr眃, w眛roba,
K眕a, t阠za, m眃ry, s眃.

Je秎i jeszcze: pr阾, p眘, tr眃
I w阣lin zapami阾asz
Wnet zapomnisz, co to b潮d,
Spadn z ciebie dw骿ek p阾a.

 

 

A oto wiersz na zapami阾anie sp蟪g硂sek, po kt髍ych piszemy "rz": pierwsze litery wyraz體 stanowi sp蟪g硂ski, po kt髍ych nale縴 pisa "rz".

Babcia da砤 Gosi pi阫ne bratki,
bo jej wnuczka chcia砤 takie kwiatki.

Jest te inny spos骲 - rymowanka pomaga zapami阾a te sp蟪g硂ski:

Niech pami阾a ka縟y z was,
Kiedy pi髍o puszcza w tan:
Brzoza, brzydal, brzytwa, brzask,
Chrz眘tka, chrz眘zczyk, chrzest i chrzan.

Kto to wie, ten z dw骿ek drwi,
Zapami阾a bowiem w lot:
Drzemka, drzazga, drzewo, drzwi,
Grzegorz, grzanka, grzebie, grzmot.

Wes蟪 b阣zie tata tw骿,
痚 ju zast阷 dw骿ek znik:
Wejrzyj, ujrzyj, wyjrzyj, sp骿rz,
Przejazd, przej禼ie, przetak, prztyk.

A profesor powie w g硂s:
Pi眛k dam, niech ma j raz!
Trz阺awisko, trzoda, trzos,
Wrzosowisko, wrzenie, wrzask.

 

 

Jak zapami阾a sp蟪g硂ski, na kt髍e wymienia si ""?
W rymowance pierwsze litery wyraz體 to te, na kt髍e wymienia si "".

Grze dzi ha砤suje, le si zachowuje.

Problemy z "h" wyja秐i wiersz:

K硂potliwe samo "h"
Do舵 szczeg髄n sk硂nno舵 ma;
Lubi ha砤秎iwe s硂wa:
Huk, harmider, ha砤sowa,
Heca, hurmem, hej, hop, hura,
Hola, horda, hejna, hula,
Hasa, halo, hop, wataha..
W tych wypadkach si nie wahaj!

 

 

Kiedy "i", a kiedy "j"?

Powiedz to ka縟emu gapie,
Co z dyktanda dw骿ki 砤pie,
痚 wyrazy: Anastazja,
Telewizja, fuzja, Azja,
Francja, akcja i akacja,
Lekcja, porcja oraz racja,
Sesja, pensja i hortensja,
Misja, scysja i pretensja
Maj zawsze "j", nie "i".
Kto to wie, ten z dw骿ek drwi.

Do s丑w: kopia, biolog, Dania,
Zofia, Maria, dioda, kiosk -
Wstaw "i kr髏kie" bez wahania,
A unikniesz gaf i trosk.
Gdy na karku jest twa g硂wa,
To bez trudu pojmiesz wnet:
"jot" piszemy w obcych s硂wach
tylko po "ce", "es" i "zet".

 

 

Na k硂poty z pisowni "nie" z rzeczownikiem, przymiotnikiem i czasownikiem:

Z "nie" rzeczownik i przymiotnik niech si 潮cz jak brat z bratem.
Pisz wi阠 razem: niepowa縩y, nieuwaga, niedostatek...

Ka縟y ucze dobrze wie,
縠 czasowniki piszemy rozdzielnie z "nie"!

Wierszyki, kt髍e u砤twiaj zapami阾anie pisowni wielkich i ma硑ch liter:

WIELK LITER zawsze si pisze:
nazwy urz阣體, w砤dz, stowarzysze
oraz imiona wszelakich istot:
Sejm Polski, Jowisz, Azor, Mefisto.

Nazwy mieszka馽體 ziem, cz甓ci 秝iata:
Marsjanin, Polak, 眤ak, Azjata,
geograficzne nazwy, wi阠:
Ural, Ba硉yk, Lubelskie, Barania G髍a.
Nazwy miast, ulic, dzielnic:
Ochota, plac Zbawiciela, ulica Z硂ta,
nazwy odznacze oraz medali,
秝i眛, wszelkich zlot體 i festiwali.

Wreszcie - w tytu砤ch ustaw, dzie, wierszy
du勘 liter wstaw w wyraz pierwszy.
Pisz: Konstytucja 3 maja,
Zew krwi, Ho砫 pruski, Ostatni zajazd.

ia硂 pisz LITERKI MA
w s硂wach: ferie, 秗edniowiecze,
maj, karnawa, poniedzia砮k -
bo to okre秎enie czasu, cz砮cze.

Ma砤 lubi te literka
nazwy cz硂nk體 zrzesze, wyzna
jak: d眀rowszczak, konfederat, jezuita.
twe, przyznasz?

A 縠 g硂dni poznaniacy
raz litery du縠 zjedli,
male駅imi pisz, m骿 Pankracy,
nazwy mieszka馽體 miast i osiedli:

wojew骴ztwo bia硂stockie,
powiat 丑dzki - nie kraina,
administracyjny okr阦
ma潮 literk zaczynaj.

Tak縠 zdarzenia dziejowe,
Przyk砤d: wojna polsko-szwedzka,
Powstanie listopadowe...
Ale do舵! Nie m阠zmy dziecka.

 

 

Matematyka

 

Kolejno舵 wykonywania dzia砤:

Moi drodzy przyjaciele,
najpierw w nawiasach liczymy wiele,
potem mno縴my i dzielimy,
a na koniec nam zostanie dodawanie i odejmowanie.

 

Utrwalanie tabliczki mno縠nia:

Teraz id do domu,
czo砮m, czuwaj, cze舵,
8 razy 7 jest 56.

Gruszka jest dojrza砤,
trzeba j zje舵.
7 razy 8 jest 56.

Teraz ci to powiem:
kruki lubi sery.
8 razy 8 jest 64.

 

 

Rymowanka, kt髍a przypomina wz髍 na pole i obw骴 ko砤:

Jak to 砤dnie, pi阫nie brzmi:
obw骴 ko砤 "dwa er pi" ( 2r? ),
pole za "er kwadrat pi" ( r2? ),
niech w pami阠i zawsze tkwi.

Spos骲 zapami阾ania jednostek w matematyce przez stworzenie wizualnej przestrzeni, kt髍a to zobrazuje. Tu jako przyk砤d "Lokomotywa":

 

 

Przyroda

 

Rymowanka na zapami阾anie kolor體 t阠zy po kolei: pierwsze litery to litery kolor體 - czerwony, pomara馽zowy, 蟪ty, zielony, niebieski, granatowy i fioletowy:

 

Oto rymowanka pomagaj眂a w zapami阾aniu kierunk體 geograficznych (patrz眂 na map):

W lewej r阠e zach骴 mam,
A wsch骴 w r阠e prawej!
U g髍y p蟪noc, w dole po硊dnie.
I ju kierunki 秝iata umiem cudnie!

Pomys na zapami阾anie kolejno禼i planet:

 

Historia

 

Zapami阾anie roku, w kt髍ym Krzysztof Kolumb odkry Ameryk u砤twia prosta rymowanka:

Jeden, cztery, dziewi赕, dwa,
- Kolumb Ameryk zna.

Data za硂縠nia Rzymu - 753 r. p.n.e.

Na siedmiu wzg髍zach pi阾rzy si Rzym.
7     5     3

A dat chrztu Polski
i koronacji Boles砤wa Chrobrego
mo縩a zapami阾a tak:

Dziewi赕 sze舵 sze舵 (966) -
Mieszko przyjmuje chrzest.

Tysi眂 dwadzie禼ia pi赕 -
Boles砤w kr髄em jest.

 

 

Bibliografia:

Gawdzik Witold "Ortografia na weso硂 i na serio". Warszawa, Wydawnictwo O秝iata 1998

Wierszem 砤twiej czyli ortografia i gramatyka dla klas I-III na weso硂. sd, Wydawnictwo 86 Press 1993

http://eduseek.interklasa.pl/artykuly/artykul/ida/3088/

 



wersja spakowana w formacie Microsoft Word (213 KB)

dzia: Kr髏kie gazetki na d硊gie przerwy