Biblioteka w szkole Biblioteka w szkole
Szukaj: 
Aktualny numer 10/13
Na skr贸ty
Aktualny numer
Prenumerata i zakup numer贸w archiwalnych
Archiwum
Zawarto艣膰 wszystkich numer贸w "BwS"
w programie MOL
Wyszukiwarka
Informacje dla autor贸w
Sklep internetowy
Bibliografia materia艂贸w repertuarowych dla szk贸艂
Bank przydatnych
materia艂贸w
Partnerzy
Galeria bibliotekarzy
KONTAKT
"Biblioteka w Szkole"
00-950 Warszawa
skr. pocztowa 109
email:
bws@sukurs.edu.pl
tel./fax 0-22 832 36 12
tel. 832 36 11
Powitajmy 3 Maja

 

 

 

Konstytucja 3 Maja -
najstarsza ustawa zasadnicza w Europie
i druga na 秝iecie

 

Majowe 秝i阾o dla wszystkich POLAK覹 JEST DNIEM SZCZEG覮NYM.
Dzie 3 maja ustanowiono 秝i阾em narodowym w dow骴 pami阠i o przodkach, kt髍zy pragn阬i ocali kraj przed upadkiem.

 

Pos硂wie zebrani na Sejmie Czteroletnim w Warszawie uchwalili 3 maja 1791 roku konstytucj.

 

 

Konstytucja mia砤 ulepszy ustr骿 i wzmocni Rzeczpospolit. Wprowadza砤 w miejsce elekcji (wyboru) kr髄a tron dziedziczny. Odbiera砤 uprawnienia polityczne szlachcie, kt髍a nie posiada砤 maj眛ku. Wi阠ej praw natomiast zyskali mieszczanie, kt髍zy mogli odt眃 stara si o wysokie stanowiska w wojsku i Ko禼iele. Najwy縮za w砤dz sprawowa sejm, na kt髍ym szlacheccy pos硂wie musieli podejmowa decyzje wi阫szo禼i g硂s體. Jeden pose nie m骻 zerwa obrad okrzykiem "liberum veto".
Utworzono rz眃 - Stra Praw z kr髄em na czele. W trosce o bezpiecze駍two kraju szczeg髄n uwag zwr骳ono na wzmocnienie armii ( mia砤 ona liczy 100 tysi阠y 縪硁ierzy).

 

 

W drugiej po硂wie XVIII wieku w Polsce w砤dz ustawodawcza by Sejm Rzeczpospolitej, kt髍y zosta sparali縪wany przez liberum veto. Prawo to pozwala硂 szlachcicowi - pos硂wi naderwanie obrad sejmu i uniewa縩ienie jego postanowie. Doprowadzi硂 to do anarchii.

 

Pa駍twa s眘iaduj眂e - Prusy, Austria i Rosja - bezkarnie wtr眂a硑 si w sprawy Polski. W ko馽u si porozumia硑 i w 1772 r. doprowadzi硑 do I rozbioru Polski. Nakaza硑 r體nie polskiemu sejmowi zatwierdzi rozbi髍. Znale糽i si wtedy pos硂wie, kt髍zy za pieni眃ze i stanowiska postanowili zgodzi si na grabie ziem polskich.

 

Honor Polak體 ratowali patrioci m.in. Tadeusz Rejtan, pose nowogr骴zki.

 

 

Po pierwszym rozbiorze cz甓 szlachty i magnat體 zrozumia砤, 縠 nasze pa駍two wymaga pilnej naprawy. Zwo砤no Sejm, kt髍y z przerwami trwa cztery lata (od 1788 do 1792 r.). Najwa縩iejszym wydarzeniem tego sejmu by硂 uchwalenie konstytucji. Jej tw髍cami byli min.

 

 

Oto wynik pracy Sejmu Czteroletniego:

 

           1. RELIGIA PANUJA

Religi narodow panuj眂 jest i b阣zie wiara 秝i阾a rzymska katolicka ze wszystkimi jej prawami.

           2. SZLACHTA, ZIEMIANIE

Szanuj眂 pami赕 przodk體 naszych pierwsze駍twa w 縴ciu prywatnym i publicznym uroczy禼ie zapewniamy.

           3. MIASTA I MIESZCZANIE

Prawo na tera糿iejszym sejmie zapad砮, pod tytu砮m: "Miasta nasze kr髄ewskie wolne w pa駍twach Rzeczypospolitej" w zupe硁o禼i utrzymane mie chcemy.

           4. CHPI, WIANIE

Lud rolniczy, spod kt髍ego najobfitsze bogactw krajowych 紃骴硂 - pod opiek prawa i rz眃u krajowego przyjmujemy.

           5. RZ, CZYLI OZNACZENIE WDZ PUBLICZNYCH

Wszelka w砤dza w spo砮czno禼i ludzkiej pocz眛ek sw骿 bierze z woli narodu.

           6. SEJM, CZYLI WDZA PRAWODAWCZA

Sejm, czyli stany zgromadzone, na dwie izby dzieli si b阣: na Izb Poselsk i na Izb Senatorsk pod prezydencj Kr髄a.

           7. KR覮, WDZA WYKONAWCZA

痑den rz眃, nawet najdoskonalszy, bez dzielnej w砤dzy wykonawczej sta nie mo縠. W砤dz najwy縮zego wykonywania praw - Kr髄owi w radzie jego oddajemy.

           8. WDZA SOWNICZA

Nowy kodeks praw cywilnych i kryminalnych przez wyznaczone przez Sejm osoby spisa rozkazujemy.

           9. REGENCYA

Sejm wyznaczy Kr髄ow do zast眕ienia Kr髄a w obowi眤kach.

           10. EDUKACJA DZIECI KR覮EWSKICH

Synowie kr髄ewscy, kt髍ych do nast阷stwa Tronu Konstytucja przeznacza, s pierwszymi dzie鎚i Ojczyzny, przeto baczno舵 o dobre ich wychowanie do Narodu nale縴.

           11. SI ZBROJNA NARODOWA

Nar骴 winien jest sobie samemu obron od napa禼i i dla przestrzegania ca硂禼i swojej. Wszyscy przeto obywatele s obro馽ami ca硂禼i i swob骴 narodowych.

 

 

Witaj majowa jutrzenko,
ie naszej polskiej krainie,
Ucieszymy ci piosenk,
Kt髍a w ca砮j Polsce s硑nie.

Witaj Maj, trzeci Maj,
U Polak體 b硂gi raj!

Nierz眃 braci naszych cisn背,
Gnu秐o舵 w r阫u kr髄a spa砤,
A wtem Trzeci Maj zab硑sn背
I nasza Polska powsta砤.

Wiwat Maj, Trzeci Maj
Wiwat wielki Ko吵眛aj!

Tam w zienkach jest ruina,
W kt髍ej Polak pami赕 chowa,
Tam za czas體 Konstantyna
Szpieg na nasze 硓y czatowa.

I gdy nadszed Trzeci Maj,
Kajdanami brz阠za kraj.

W piersiach rozpacz uwi陑iona,
W listopadzie wstrz眘砤 serca,
Wstaje Polska z grobu 硂na,
pierzchaj dumni morderce.

B硑sn背 znowu Trzeci Maj
I ju wolny b硂gi kraj.

 

Witaj, majowa jutrzenko (pie恶 znana te jako: Mazurek 3 Maja, Trzeci Maj)
- Rajnold Suchodolski

 

Opracowa砤 Izabela Zaj眂zkowska

 



wersja spakowana w formacie Microsoft Word (530 KB)

dzia: Kr髏kie gazetki na d硊gie przerwy