Biblioteka w szkole Biblioteka w szkole
Szukaj: 
Aktualny numer 10/13
Na skr├│ty
Aktualny numer
Prenumerata i zakup numer├│w archiwalnych
Archiwum
Zawarto┼Ť─ç wszystkich numer├│w "BwS"
w programie MOL
Wyszukiwarka
Informacje dla autor├│w
Sklep internetowy
Bibliografia materiałów repertuarowych dla szkół
Bank przydatnych
materiałów
Partnerzy
Galeria bibliotekarzy
KONTAKT
"Biblioteka w Szkole"
00-950 Warszawa
skr. pocztowa 109
email:
[email protected]
tel./fax 0-22 832 36 12
tel. 832 36 11
By´┐Ż sobie list...

 

 

MI´┐ŻDZYNARODOWY TYDZIE´┐Ż PISANIA LIST´┐ŻW
9-15 PA´┐ŻDZIERNIKA 2007

 

Kto´┐Ż list dosta´┐Ż. Komu´┐Ż serce bije.
Idzie czyta´┐Ż pod kwitn´┐Żce jab´┐Żonie.
Czyta. Chwyta si´┐Ż r´┐Żk´┐Ż za szyj´┐Ż
i dno traci, i w powietrzu tonie.

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska "List"

 

To romantyczne spojrzenie na list. Teraz wszystko jest inne. Obecnie pisanie list´┐Żw praktycznie zanik´┐Żo. Nadesz´┐Ża epoka telefonu kom´┐Żrkowego i komputera. Mo´┐Że za par´┐Ż lat ju´┐Ż tylko Tydzie´┐Ż Pisania List´┐Żw b´┐Żdzie nam przypomina´┐Ż o tradycyjnej formie komunikacji.

 

 

Poznajmy definicj´┐Ż listu

 

Jest to pisemna wiadomo´┐Ż´┐Ż wysy´┐Żana przez jedn´┐Ż osob´┐Ż (nadawc´┐Ż) do drugiej (adresata). Tradycyjny list to wiadomo´┐Ż´┐Ż zapisana na kartce (kartkach) papieru i zapiecz´┐Żtowana lub wys´┐Żana do adresata w kopercie.
Listami, jako zjawiskiem kulturowym, zajmuje si´┐Ż epistolografia. To dzia´┐Ż literatury obejmuj´┐Żcy utwory napisane w formie list´┐Żw oraz sztuka pisania list´┐Żw.

 

Narodziny pisma i listu

 

 

List jest prawdopodobnie tak stary, jak stare jest samo pismo. Pisanie list´┐Żw rozpowszechnione by´┐Żo ju´┐Ż w staro´┐Żytnym Egipcie, Chinach i pa´┐Żstwie Sumer´┐Żw, p´┐Żniej w Imperium Rzymskim oraz staro´┐Żytnej Grecji. Wiele tysi´┐Żcy list´┐Żw zapisanych pismem klinowym na glinianych tabliczkach wykopali archeologowie z piask´┐Żw Mezopotamii; najstarsze z tych list´┐Żw pochodz´┐Ż z ko´┐Żca III tysi´┐Żclecia p.n.e. Przewa´┐Żnie listy by´┐Ży kr´┐Żtkie, ale inne zajmowa´┐Ży na du´┐Żej tabliczce a´┐Ż kilkaset wierszy pisma. Korespondencja dotyczy´┐Ża wy´┐Ż´┐Żcznie interes´┐Żw. List kosztowa´┐Ż zbyt drogo, aby m´┐Żwi´┐Ż w nim o uczuciach - trzeba by´┐Żo op´┐Żaci´┐Ż skryb´┐Ż, koszt podr´┐Ży i wynagrodzenie pos´┐Ża´┐Żca, a cz´┐Żsto te´┐Ż i jego eskorty, je´┐Żli droga prowadzi´┐Ża przez niebezpieczne pustkowia.

 

Najstarszy znany list egipski, pisany hieroglifami, wys´┐Ża´┐Ż oko´┐Żo 2400 roku p.n.e. faraon Pepi II niejakiemu Hirchufowi po jego powrocie z badawczej podr´┐Ży po Afryce. Kr´┐Żl winszuje mu sukces´┐Żw, a pojmanego Pigmeja ka´┐Że przywie´┐Ż´┐Ż na sw´┐Żj dw´┐Żr. Dumny z wyr´┐Żnienia podr´┐Żnik kaza´┐Ż tekst tego listu wyry´┐Ż na swym grobowcu.
Egipcjanie korespondowali du´┐Żo i ochoczo - papirus by´┐Ż ´┐Żwietnym i praktycznym materia´┐Żem pi´┐Żmiennym. W suchym klimacie tego kraju wiele list´┐Żw pisanych na papirusie zachowa´┐Żo si´┐Ż do naszych czas´┐Żw.

 

Rzymianie przesy´┐Żali listy albo przez w´┐Żasnych niewolnik´┐Żw, albo przez znajomych, kt´┐Żrzy si´┐Ż akurat udawali w podr´┐Ż. Jako "papier listowy" s´┐Żu´┐Ży´┐Ży tabliczki drewniane i metalowe, skorupki gliniane, p´┐Ż´┐Żtno, sk´┐Żra, papirus, drogi pergamin, zw´┐Żaszcza za´┐Ż drewniane tabliczki woskowane, na kt´┐Żrych pisano ostrym stylusem, a potem sk´┐Żadano po dwie stronami nawoskowanymi do siebie i przewi´┐Żzywano przez otwory w ramkach. List by´┐Ż opatrzony piecz´┐Żci´┐Ż i zaadresowany.

 

 

Ulica Pok´┐Żtna 12?

 

Jak wygl´┐Żda´┐Ż adres? Dzisiaj nie ma problemu z oznaczeniem ulicy, domu i mieszkania. W staro´┐Żytno´┐Żci domy nie by´┐Ży numerowane, a wiele ulic nie mia´┐Żo nawet nazwy. Cudzoziemiec, przybywaj´┐Żcy w czasach antycznych do ma´┐Żego miasta, nie mia´┐Ż trudno´┐Żci ze znalezieniem osoby poszukiwanej. Ka´┐Żdy przechodzie´┐Ż m´┐Żg´┐Ż wskaza´┐Ż mu jej mieszkanie. Ale w Rzymie lub w innych wielkich miastach, jak Ateny czy Aleksandria, znalezienie poszukiwanego domu wymaga´┐Żo pewnej dozy szcz´┐Żcia.
Staro´┐Żytne adresy listowe mog´┐Ży by´┐Ż tylko przybli´┐Żone, chyba ´┐Że dotyczy´┐Ży jakiej´┐Ż postaci znanej w ca´┐Żej okolicy. Dlatego odnosi´┐Ży si´┐Ż zwykle do pobliskiego widocznego punktu orientacyjnego. By´┐Ży nimi zwykle pos´┐Żgi, o´┐Żtarze, ´┐Żwi´┐Żtynie, ´┐Żwi´┐Żte gaje, gmachy publiczne, bramy, ogrody, osobliwo´┐Żci miasta, wreszcie drzewa. Punkty te nadawa´┐Ży najcz´┐Żciej nazwy dzielnicom i placom miast.

 

A ju´┐Ż od ´┐Żredniowiecza...

 

 

W p´┐Żnym ´┐Żredniowieczu w Europie wraz z rozwojem handlu mi´┐Żdzynarodowego wzrasta´┐Ża korespondencja handlowa. Wiele korporacji i cech´┐Żw utrzymywa´┐Żo pos´┐Ża´┐Żc´┐Żw dla kontakt´┐Żw swych cz´┐Żonk´┐Żw z klientami. Najszerszy i najbardziej regularny system pocztowy mia´┐Ży od po´┐Żowy XIII wieku w´┐Żoskie stowarzyszenia handlowe.
R´┐Żwnie´┐Ż Rosja mia´┐Ża w XIII wieku dobrze dzia´┐Żaj´┐Żc´┐Ż na g´┐Ż´┐Żwnych szlakach zaprz´┐Żgow´┐Ż poczt´┐Ż kuriersk´┐Ż.
W drugiej po´┐Żowie XV wieku, w zwi´┐Żzku z wynalezieniem druku i upowszechnieniem o´┐Żwiaty, bardzo wzros´┐Żo zapotrzebowanie na przew´┐Żz korespondencji. Powsta´┐Żo wi´┐Żc wiele poczt prywatnych, przewa´┐Żnie o zasi´┐Żgu lokalnym. System ich rozwija´┐Ż si´┐Ż przez XVI wiek, obejmuj´┐Żc wreszcie ca´┐Ż´┐Ż Europ´┐Ż i zatrudniaj´┐Żc 20 tysi´┐Żcy kurier´┐Żw.
W XVIII wieku szeroki program budowy dr´┐Żg w Europie otworzy´┐Ż epok´┐Ż szybkich dyli´┐Żans´┐Żw pocztowych do przewozu korespondencji.

 

Go´┐Ż´┐Żbie pocztowe

 

 

Kr´┐Żtkie listy mo´┐Żna by´┐Żo przesy´┐Ża´┐Ż za pomoc´┐Ż go´┐Ż´┐Żbi. Ptaki te wracaj´┐Ż zawsze do swoich gniazd, nawet je´┐Żli dzieli je od nich wiele kilometr´┐Żw. Zabierano wi´┐Żc go´┐Ż´┐Żbie z gniazd i wywo´┐Żono do miejsc, z kt´┐Żrych trzeba by´┐Żo wys´┐Ża´┐Ż wiadomo´┐Ż´┐Ż. List wk´┐Żadano pod specjaln´┐Ż obr´┐Żczk´┐Ż na n´┐Żce go´┐Ż´┐Żbia. Lec´┐Żc do gniazda go´┐Ż´┐Żb przebywa´┐Ż w ci´┐Żgu godziny oko´┐Żo stu kilometr´┐Żw.

 

 

Mo´┐Żna by´┐Żo te´┐Ż inaczej...

 

Niekiedy list zast´┐Żpowano jakim´┐Ż znakiem umownym: by´┐Ż to cz´┐Żsto pier´┐Żcie´┐Ż przekazany przez pos´┐Ża´┐Żca, a m´┐Żg´┐Ż te´┐Ż by´┐Ż naszyjnik lub r´┐Żaniec. "Pisma" te dor´┐Żczali piesi lub konni pos´┐Ża´┐Żcy. Dotyczy´┐Ży one g´┐Ż´┐Żwnie wa´┐Żnych spraw pa´┐Żstwowych lub ko´┐Żcielnych, w wyj´┐Żtkowych tylko wypadkach by´┐Ży to listy prywatne wysokich dostojnik´┐Żw pa´┐Żstwowych. Indianie z Ameryki P´┐Żnocnej do przekazywania informacji wykorzystywali dym z ognisk. Wiadomo´┐Ż´┐Ż m´┐Żg´┐Ż odczyta´┐Ż tylko ten, kto rozumia´┐Ż znaki dymne.
W Afryce wiadomo´┐Żci rozchodzi´┐Ży si´┐Ż szybko dzi´┐Żki tam-tamom - specjalnym b´┐Żbnom, na kt´┐Żrych wystukiwano "list".

 

A u nas...

 

W dawnej Polsce znane by´┐Ży "wici" (to znaczy witki, laski lub ´┐Żerdzie), za pomoc´┐Ż kt´┐Żrych zwo´┐Żywano wojownik´┐Żw i rycerzy na wyprawy wojenne.
Ju´┐Ż pierwsi Piastowie mieli pos´┐Ża´┐Żc´┐Żw ksi´┐Ż´┐Ż´┐Żcych na u´┐Żytek dworu. Pos´┐Ża´┐Żcy przemierzali drogi pieszo lub konno. Nim wiadomo´┐Ż´┐Ż dotar´┐Ża na miejsce mija´┐Żo sporo dni. Gdy szli pieszo mieli przy sobie specjalne przyrz´┐Żdy - tak zwane krokomierze. Mierzy´┐Ży one przebyt´┐Ż drog´┐Ż i dzi´┐Żki temu mo´┐Żna by´┐Żo okre´┐Żli´┐Ż wysoko´┐Ż´┐Ż zap´┐Żaty za dostarczon´┐Ż wiadomo´┐Ż´┐Ż.

 

  Zakonnicy, kt´┐Żrzy w wiekach ´┐Żrednich w Polsce i w innych pa´┐Żstwach europejskich zajmowali si´┐Ż pisaniem ksi´┐Żg, opracowywali r´┐Żwnie´┐Ż na zam´┐Żwienie listy i pisma dla panuj´┐Żcych, a nieraz dla os´┐Żb prywatnych.

 

 

Pierwsza regularna linia pocztowa w Polsce zosta´┐Ża utworzona przez kr´┐Żla Zygmunta II Augusta i powsta´┐Ża w 1558 roku. Wiod´┐Ża z Krakowa do Wenecji. Listy w oznaczonych dniach wozili pos´┐Ża´┐Żcy, na kt´┐Żrych oczekiwa´┐Ży rozstawne konie. Od roku 1808 listy przewo´┐Żono dyli´┐Żansami. Dyli´┐Żans Poczty Polskiej kursowa´┐Ż dwa razy w miesi´┐Żcu, a podr´┐Ż trwa´┐Ża oko´┐Żo 2 tygodni. Odjazd dyli´┐Żansu pocztowego sygnalizowano tr´┐Żbk´┐Ż - dzisiaj jest ona symbolem Poczty Polskiej.

 

 

Znaczek pocztowy

 

Pierwszy znaczek pocztowy wydano w Anglii 6 maja 1840 roku, a w Polsce 1 stycznia 1860 r.

 

Ludzie listy pisz´┐Ż... czy przestali pisa´┐Ż?

 

 

Do momentu wynalezienia telegrafu, a p´┐Żniej telefonu i Internetu listy by´┐Ży jedynym sposobem na porozumiewanie si´┐Ż ludzi na odleg´┐Żo´┐Ż´┐Ż.
Od ko´┐Żca XIX wieku list traci´┐Ż na znaczeniu, stopniowo wypierany przez szybsze i bardziej bezpo´┐Żrednie sposoby komunikacji. Wsp´┐Żcze´┐Żnie wysy´┐Żanie prywatnych list´┐Żw nale´┐Ży do rzadko´┐Żci i zwi´┐Żzane jest zwykle z konieczno´┐Żci´┐Ż przes´┐Żania w kopercie, obok wiadomo´┐Żci, innych przedmiot´┐Żw: zdj´┐Ż´┐Ż, dokument´┐Żw czy zaprosze´┐Ż. Z drugiej strony obecnie wysy´┐Ża si´┐Ż coraz wi´┐Żcej list´┐Żw zwi´┐Żzanych z dzia´┐Żalno´┐Żci´┐Ż komercyjn´┐Ż lub reklamow´┐Ż.

 

 

Najszybsza jest poczta elektroniczna. Pierwszy e-mail wys´┐Żano w Stanach Zjednoczonych w 1972 roku.

 

Czy list to ju´┐Ż prze´┐Żytek?

 

  Ka´┐Żdy z nas lubi otrzymywa´┐Ż kartki ´┐Żwi´┐Żteczne, imieninowe, wakacyjne czy urodzinowe. Ale kr´┐Żluj´┐Ż teraz e-maile czy SMS, formy bez duszy. Mo´┐Że warto jednak je zast´┐Żpi´┐Ż - chocia´┐Ż czasami - listem lub poczt´┐Żwk´┐Ż?

 

To jest list z wakacji Do Mamy.
List jest s´┐Żo´┐Żcem poz´┐Żacany.
List niebieski jest jak morze.
W ´┐Żrodek p´┐Żatek kwiatka w´┐Żo´┐Ż´┐Ż.
A literki s´┐Ż jak drzewa,
W nich wiatr szumi
I ptak ´┐Żpiewa.
W li´┐Żcie -
Nieba b´┐Ż´┐Żkit czysty.
Lubisz, Mamo,
Takie listy?

Zbigniew Jerzyna "List z wakacji"
 

 

Ale nie na´┐Żladujcie francuskiego pisarza Wiktora Hugo, kt´┐Żry zas´┐Żyn´┐Ż´┐Ż (mi´┐Żdzy innymi) jako autor najkr´┐Żtszego listu. Ot´┐Ż zaraz po opublikowaniu "N´┐Żdznik´┐Żw" napisa´┐Ż do wydawcy w sprawie powodzenia swojego dzie´┐Ża tylko jeden znak: "?". Otrzyma´┐Ż r´┐Żwnie zwi´┐Żz´┐Ż´┐Ż odpowied´┐Ż: "!".

 

 

Urok list´┐Żw nigdy nie przeminie, a najprzyjemniejszym momentem zawsze pozostanie niecierpliwe otwieranie koperty.

 

 

Powiedzia´┐Że´┐Ż mi: Kiedy do mnie piszesz,
Nie wystukuj wszystkiego na maszynie,
Dopisz jedn´┐Ż lini´┐Ż w´┐Żasn´┐Ż r´┐Żk´┐Ż,
Kilka s´┐Ż´┐Żw, doprawdy nic wielkiego -
Tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak...

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska "Poca´┐Żunki" [fragm.]

 

 

Listy w poezji i malarstwie

 

 

Czekam listu od Ciebie... Tam Po´┐Żudnia s´┐Żo´┐Żce
I morze m´┐Żwi z Tob´┐Ż... U mnie d´┐Żuga s´┐Żota,
Samotno´┐Ż´┐Ż, jesie´┐Ż, chmury i drzewa wi´┐Żdn´┐Żce...
Dzi´┐Ż pogoda... Lecz s´┐Żo´┐Żce chore - jak t´┐Żsknota...

Nim wy´┐Żlesz, w´┐Ż´┐Ż list w traw´┐Ż wonn´┐Ż albo w kwiaty,
Bo tu ´┐Żadne nie kwitn´┐Ż ju´┐Ż... Niech go przepoi
Spok´┐Żj, wo´┐Ż s´┐Żo´┐Żca, szcz´┐Żcie Twej bli´┐Ży i szaty -
Albo go no´┐Ż godzin´┐Ż w fa´┐Żdach sukni swojej...

A papier niechaj b´┐Żdzie niebieski... Bo mo´┐Że
Zn´┐Żw przyjd´┐Ż chmury szare, smutne, zn´┐Żw na dworze
S´┐Żota ´┐Żka´┐Ż b´┐Żdzie, kiedy list przyjdzie od Ciebie;
Skar´┐Ży´┐Ż si´┐Ż b´┐Żd´┐Ż drzewa, co wi´┐Żdn´┐Ż i mokn´┐Ż,
A ja, samotny, mo´┐Że zn´┐Żw b´┐Żd´┐Ż przez okno
Patrza´┐Ż za ma´┐Żym skrawkiem b´┐Ż´┐Żkitu na niebie...

Leopold Staff "List z jesieni"

 

 

Najukocha´┐Ższa moja, wieczna i jedyna,
Zza oceanu ´┐Żl´┐Ż t´┐Ż garstk´┐Ż smutnych s´┐Ż´┐Żw
O tym, ´┐Że kocham ci´┐Ż, ´┐Że t´┐Żskni´┐Ż, ´┐Że wspominam
I jedn´┐Ż my´┐Żl´┐Ż ´┐Żyj´┐Ż: ´┐Że ci´┐Ż ujrz´┐Ż zn´┐Żw.

Zbola´┐Że serce moje znajdziesz w ka´┐Żdym s´┐Żowie,
Ty, kt´┐Żra sta´┐Ża´┐Ż si´┐Ż marzeniem mym i snem!
Najukocha´┐Ższa moja! Ty jeste´┐Ż jak zdrowie!
Ile ci´┐Ż ceni´┐Ż trzeba - dzi´┐Ż najstraszniej wiem.

Jest tyle innych i pi´┐Żkniejszych, i gor´┐Żtszych
W pachn´┐Żce noce nad brzegami ciep´┐Żych fal,
I tyle gwiazd nad g´┐Żow´┐Ż, bli´┐Ższych gwiazd i wi´┐Żkszych,
I wielkich kwiat´┐Żw, i w ksi´┐Życu srebrnych palm.

Lecz ´┐Że si´┐Ż wiernym pozostanie tylko Tobie
I gwiazdom oczu twych, i kwiatom twoich s´┐Ż´┐Żw,
Najukocha´┐Ższa moja, tylko ten si´┐Ż dowie,
Kto ci´┐Ż utraci´┐Ż i kto pragnie ciebie zn´┐Żw.

Julian Tuwim "List zza oceanu" [fragm.]

 

 

To prawie wyczuwalne:
- Puls twojej d´┐Żoni w kopercie
kt´┐Żr´┐Ż trzymam
Zamaszysto´┐Ż´┐Ż liter
Po´┐Żpiech linijek
- kroki co w moj´┐Ż pobieg´┐Ży stron´┐Ż?
Profil domy´┐Żlny
Oddech s´┐Żyszalny
- znad ekranu kartki...
Tak, jednak listy wol´┐Ż!
- Nie jakie´┐Ż faksy internety
Mo´┐Że i dla przyczyny, dla tej samej
Dla kt´┐Żrej, z antykwariatu, gdybym m´┐Żg´┐Ż
Nie z supersamu, bra´┐Żbym rzeczy
[...]
A jednak listy
Zdecydowanie!
[...]
Nawet ´┐Że mo´┐Żna
Jak na pos´┐Ża´┐Żcu wroga, wzi´┐Ż´┐Ż odwet
Zniszczy´┐Ż zdepta´┐Ż
Przez okno wyrzuci´┐Ż
- Rozczuli´┐Ż si´┐Ż
Do policzka przytkn´┐Ż´┐Ż?
W d´┐Żoni uko´┐Żysa´┐Ż z koperty wyj´┐Żte
´┐Żywe powietrze z twojej okolicy?

Leszek D´┐Żugosz "Pochwa´┐Ża list´┐Żw" [fragm.]

 

Ludzie listy pisz´┐Ż, czyli nie zapominajmy o listonoszach

 

 

Do naszego domu wszed´┐Ż listonosz,
go´┐Ż´┐Ż widziany mile, jak wiadomo.
Pod "jedynk´┐Ż" przyni´┐Żs´┐Ż kartk´┐Ż z Polanicy:
"Drogiej Mamie wiele zdrowia Marek ´┐Życzy".
A pod "tr´┐Żjk´┐Ż" ma telegram: "´┐Żlub we ´┐Żrod´┐Ż
o godzinie siedemnastej". Podpis: "W´┐Żodek".
List z Australii ju´┐Ż pod "pi´┐Żtk´┐Ż" znowu trafi´┐Ż
jak w´┐Żdrowa´┐Ż - wiecie dobrze z geografii.
A pod "sz´┐Żstk´┐Ż" przysz´┐Ża kartka zucha Leszka,
co w namiocie nad jeziorem teraz mieszka.
Pod "´┐Żsemk´┐Ż" pan listonosz przyni´┐Żs´┐Ż dzisiaj
"´┐Żwierszczyk", "Przyjaci´┐Żk´┐Ż" oraz "Misia".
Jeszcze renta, jeszcze monit z biblioteki,
polecony, widok´┐Żwka z wysp dalekich,
jeszcze jaki´┐Ż druczek urz´┐Żdowy
i listonosz pot ociera z g´┐Żowy.
Ile stopni pokonuje co dzie´┐Ż?
Ile na tym mu up´┐Żywa godzin?
Ile dzwonk´┐Żw wci´┐Ż´┐Ż naciska i naciska?
Ilu ludzi odczytuje tam nazwiska?
Ile r´┐Żnych dom´┐Żw jeszcze przed nim?
l tak mija ka´┐Żdy dzie´┐Ż powszedni.
Po po´┐Żudniu torba jest ju´┐Ż lekka,
odpoczynek listonosza wreszcie czeka.
Tyle przyni´┐Żs´┐Ż nam rado´┐Żci tak czy owak,
niech do torby nasz´┐Ż wdzi´┐Żczno´┐Ż´┐Ż teraz schowa!

W´┐Żodzimierz ´┐Żcis´┐Żowski "Listonosz"

 

 

´┐Żwiat ma co najmniej tysi´┐Żc wiosek i miast
List w ´┐Życiu cz´┐Żowiek pisze co najmniej raz.

Ludzie zejd´┐Żcie z drogi, bo listonosz jedzie
Zamknij gaz, to co, ´┐Że za granic´┐Ż wujka masz
Ludzie zejd´┐Żcie z drogi, bo listonosz jedzie
A m´┐Żj motorower ten ka´┐Żdy tutaj dobrze zna
Dostaniesz od wujka list

Ja wiem kto w ´┐Życiu my´┐Żli nie pisze nic
Kto bardzo kocha pisze d´┐Żugi list

Ludzie zejd´┐Żcie z drogi, bo listonosz jedzie
Ci´┐Żka jest od list´┐Żw torba listonosza dzi´┐Ż.
Ludzie zejd´┐Żcie z drogi, bo listonosz jedzie
Mo´┐Że kto´┐Ż na ten list czeka kilka d´┐Żugich lat
Dostanie go mo´┐Że dzi´┐Ż

Ludzie listy pisz´┐Ż, zwyk´┐Że, polecone
Pisz´┐Ż, ´┐Że kochaj´┐Ż, nie ´┐Żpi´┐Ż lub ca´┐Żuj´┐Ż ci´┐Ż
Ludzie listy pisz´┐Ż nawet w ma´┐Żej wiosce
Listy szare, bia´┐Że, kolorowe...
Kapelusz przed poczta zdejm

Tekst piosenki "Medytacje wiejskiego listonosza" Skaldowie

 

 

Bibliografia:

Duralska-Macheta Teresa "Ludzie listy pisz´┐Ż.." ´┐Żwierszczyk 1999 nr 4 s. 18-19

Kopali´┐Żski W´┐Żadys´┐Żaw "Opowie´┐Żci o rzeczach powszednich". Warszawa, Oficyna Wydawnicza Rytm 1998

Kowalska Maria "By´┐Ż sobie list..". ´┐Żwierszczyk 2001 nr 19 s. 18-19

Kulik Monika "Ludzie listy pisz´┐Ż.. Przedstawienie teatralne. Biblioteka w Szkole 2006 nr 1 s. 22-26

Lenkiewicz Krystyna "Wyb´┐Żr wierszy okoliczno´┐Żciowych dla klas I-III". Warszawa, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne 1994

´┐Żcis´┐Żowski W´┐Żodzimierz "Kim zostaniesz? Wybierz sam!". Pozna´┐Ż, Wydawnictwo Pozna´┐Żskie 1986
Wolska Katarzyna, Spirydowicz Edmund "Listy, podania, pisma urz´┐Żdowe". Warszawa, Ludowa Sp´┐Żdzielnia Wydawnicza 1974

http://www.zwoje-scrolls.com/zwoje30/text01.htm http://www.askart.com/AskART/C/henry_o'hara_clive/henry_o'hara_clive.aspx http://commons.wikimedia.org/wiki/Image:Gabriel_Metsu_-_Man_Writing_a_Letter.JPG http://norman.walsh.name/2004/02/08/images/letter.html http://pl.wikipedia.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna http://www.ap.krakow.pl/whk/

 



wersja spakowana w formacie Microsoft Word (1357 KB)

dzia´┐Ż: Kr´┐Żtkie gazetki na d´┐Żugie przerwy