Biblioteka w szkole Biblioteka w szkole
Szukaj: 
Aktualny numer 10/13
Na skr贸ty
Aktualny numer
Prenumerata i zakup numer贸w archiwalnych
Archiwum
Zawarto艣膰 wszystkich numer贸w "BwS"
w programie MOL
Wyszukiwarka
Informacje dla autor贸w
Sklep internetowy
Bibliografia materia艂贸w repertuarowych dla szk贸艂
Bank przydatnych
materia艂贸w
Partnerzy
Galeria bibliotekarzy
KONTAKT
"Biblioteka w Szkole"
00-950 Warszawa
skr. pocztowa 109
email:
bws@sukurs.edu.pl
tel./fax 0-22 832 36 12
tel. 832 36 11
Na 秝i阾ego Miko砤ja czeka dzieci ca砤 zgraja

Kto jest kochany przez wszystkie dzieci (i nie tylko dzieci!)???

Oto kr髏ka charakterystyka naszego bohatera:

  • imi: Miko砤j
  • nazwisko: nieznane
  • pseudo: i阾y
  • zaw骴: roznosiciel zabawek
  • pochodzenie zabawek: nieznane
  • obywatelstwo: nieznane - niby z Laponii, ale czy ktokolwiek widzia jego paszport?
  • znaki szczeg髄ne: gruby, w czerwonym wdzianku. Lata zaprz阦iem renifer體 - to jest co!
  • znani wsp髄nicy: elfy
  • znane sposoby dzia砤nia w terenie: wchodzi przez komin i "zostawia towar" w skarpetach
  • wszystkie dzieci go uwielbiaj
  • okres wzmo縪nej dzia砤lno禼i: od 4 a do 24 grudnia

 

I蔜Y - nie tylko do prezent體

Dawno, dawno temu, daleko st眃 縴 duchowny, kt髍y pragn背 nade wszystko, by ludzie byli szcz甓liwi. Przez ca砮 縴cie pomaga biednym, a czyni to w spos骲 tak dyskretny, 縠 nikt z obdarowanych nie domy秎a si nawet, sk眃 pochodz rzeczy znajdowane pod drzwiami lub wpadaj眂e przez okno. I cho w zamian dobroczy馽a nie oczekiwa nawet dobrego s硂wa, wie舵 o jego szlachetnych uczynkach rozesz砤 si po 秝iecie lotem b硑skawicy.
Wkr髏ce duchowny zosta biskupem, a gdy dope硁i硑 si jego dni na ziemskim padole - 秝i阾ym. Jako 秝i阾y Miko砤j sta si patronem wielu profesji, bo tak szczodrego opiekuna chcieli mie wszyscy. Oczywi禼ie wiadomo, 縠 podarki najbardziej kochaj dzieci, dlatego 秝. Miko砤j jest przede wszystkim ich patronem i 秝i阾ym najbardziej przez nie ukochanym.

 

Nie wiadomo, jak wygl眃a ten prawdziwy 秝i阾y. By biskupem, przedstawiany jest zatem w d硊giej, purpurowej szacie, z lask-pastora砮m i w wysokiej czapie, zwanej mitr. Zwykle d紈iga wypchany worek, a kto si do Miko砤ja szczerze pomodli, otrzymywa to, czego pragn背... Ten dobrotliwy staruszek, jak wyobra縜my go sobie najcz甓ciej, w rzeczywisto禼i - je縠li wymaga砤 tego sytuacja - potrafi mocno uderzy pi甓ci w st蟪.

 

Urodzi si prawdopodobnie w mie禼ie Patara w Licji (Ma砤 Azja) ok. 270 roku. By jedynym dzieckiem zamo縩ych rodzic體, uproszonym ich gor眂ymi mod砤mi. Od m硂do禼i wyr罂nia si nie tylko pobo縩o禼i, ale tak縠 wra縧iwo禼i na niedol bli糿ich. Po 秏ierci rodzic體 swoim znacznym maj眛kiem ch阾nie dzieli si z potrzebuj眂ymi. Tak np. u砤twi zam笨p骿禼ie trzem c髍kom zubo縜砮go szlachcica, podrzucaj眂 im skrycie pieni眃ze. Wybrany na biskupa miasta Miry (obecnie Demre) podbi sobie serca wiernych nie tylko gorliwo禼i pastersk, ale tak縠 troskliwo禼i o ich potrzeby materialne. Cuda, kt髍e czyni, przysparza硑 mu jeszcze chwa硑. Kiedy cesarz Konstantyn I Wielki skaza trzech m硂dzie馽體 z Miry na kar 秏ierci za jakie wykroczenie, nieproporcjonalne do a tak surowego wyroku, 秝. Miko砤j uda si osobi禼ie do Konstantynopola, by uprosi dla swoich wiernych u砤skawienie. Kiedy indziej mia swoj modlitw uratowa rybak體 w czasie gwa硉ownej burzy od niechybnego utoni阠ia. Dlatego odbiera cze舵 r體nie jako patron marynarzy i rybak體. W czasie zarazy, jaka nawiedzi砤 tak縠 jego strony, us硊giwa zara縪nym z nara縠niem w砤snego 縴cia. Podanie g硂si, 縠 秝. Miko砤j wskrzesi trzech ludzi, zamordowanych w z硂禼i przez hotelarza za to, 縠 mu nie mogli wyp砤ci nale縩o禼i. Do縴 s阣ziwego wieku, ponad siedemdziesi阠iu lat, i po d硊gich latach b硂gos砤wionych rz眃體 odszed 6 grudnia ok. 345 - 352 r. Cia硂 秝i阾ego zosta硂 pochowane ze czci w Mirze. Dnia 9 maja 1087 roku w硂scy kupcy i piraci, chroni眂 relikwie swego patrona przed muzu砿anami, wykradli je i wywie糽i do Bari we W硂szech, gdzie Miko砤j sta si patronem miasta.

Dwa razy w roku Bari urz眃za uroczysto舵 ku czci 秝. Miko砤ja: 9 maja i 6 grudnia. Pierwsza jest na pami眛k sprowadzenia z Miry jego relikwii, druga - w dzie jego zgonu. Uroczysto舵 majowa ma szczeg髄nie uroczysty charakter. Odtwarza si bowiem w niej pami眛k sprowadzenia relikwii. Ca砮 miasto jest przystrojone galowo. Najwi阫szy i najpi阫niej ubrany statek wiezie z硂con, dwumetrow figur i阾ego w asy禼ie mn髎twa przystrojonych barwnie statk體, stateczk體 i 硂dzi. Gdy statek przywiezie figur 秝. Miko砤ja na brzeg, obwozi si j po mie禼ie na specjalnie przygotowanym powozie.

i阾y Miko砤j to jeden z najpopularniejszych 秝i阾ych. Za swojego patrona obrali go: piwowarzy, marynarze, rybacy, aptekarze, producenci perfum, flisacy, notariusze, a tak縠 uczeni, piekarze, z硂dzieje, mali ch硂pcy i lichwiarze. Opiekuje si r體nie wi昙niami, adwokatami, pannami na wydaniu oraz uczniami.

O Miko砤ju - ju mniej powa縩ie

Wywiad z Miko砤jem (Z Miko砤jem rozmawia w Laponii specjalny korespondent)

- i阾y Miko砤ju, dlaczego wygl眃asz tak, jak wygl眃asz?

- To d硊ga historia. Kiedy przedstawiano mnie w szatach bardziej przypominaj眂ych str骿 biskupa. Teraz coraz bardziej przypominam wyro秐i阾ego krasnala. Gdzie straci砮m pastora, a na g硂wie zamiast mitry nosz t 秏ieszn czapk.

 

- i阾y Miko砤j urodzi si podobno w Azji Mniejszej, sk眃 wi阠 te renifery i arktyczny krajobraz?

- To zas硊ga pewnego pisarza. Clement A. Moore, autor "Wizyty i阾ego Miko砤ja", opisa mnie w 1823 roku jako mi砮go dziadka, troch grubawego, podr罂uj眂ego saniami zaprz阦ni阾ymi w osiem renifer體. I co takiego si przyj瓿o! Kilkadziesi眛 lat p蠹niej Amerykanin Thomas Nast na podstawie ksi笨ki Moore'a namalowa mnie i tak ju zosta硂, chyba na wieki... Normalnie mieszkam daleko na p蟪nocy w Rovaniemi. Tutaj mam tylko biura, gdzie spotykam si z lud糾i.

- Ciekawi mnie spos骲, w jaki zostawiasz prezenty. Czy wchodzisz kominem, czy te masz inne sposoby?

- R罂nie to bywa. Kominy to niez硑 spos骲, ale sprawdza si raczej tylko w Anglii i w Stanach Zjednoczonych. W innych krajach jest to raczej niemo縧iwe, komink體 jest coraz mniej, a projektanci przewod體 wentylacyjnych w og髄e o mnie nie my秎. Czasem po prostu pukam i wchodz przez drzwi, czasem korzystam z otwartego okna.


- W okresie 秝i眛 masz pewnie mn髎two pracy. Co robisz w pozosta砮 dni?

 

- Nie jest a tak 糽e, jak niekt髍zy my秎. Owszem, robota si spi阾rza, ale nie jest jeszcze dramatycznie. Prosz pami阾a, 縠 odwiedzam tylko grzeczne dzieci. Sezon zaczyna si 6 grudnia i trwa a do 6 stycznia, gdy Bo縠 Narodzenie obchodzone jest przez wschodnich chrze禼ijan. A p蠹niej? P蠹niej mam urlop.

- Jedena禼ie miesi阠y?

- Z moim sta縠m pracy to chyba nic dziwnego. Po takiej pracy mam prawo odpocz辨!

- Dlaczego dzieci nie zawsze dostaj to, o co prosz w listach?

 

- Dzi阫i swoim elfom i listom dzieci Miko砤j zwykle wie, co chcia硑by otrzyma, jednak zna realia i wie, 縠 dzieci czasem chc dostawa rzeczy, kt髍ymi rodzice nie byliby zachwyceni. Gdyby pan wiedzia, w jak wielu listach otrzymuj pro禸y o konia albo prom kosmiczny...

- Czy jeste weso硑 i lubisz si po秏ia? Co lubisz robi w wolnych chwilach?

 

- Bardzo lubi si 秏ia. Jak mam wolne to gram na r罂nych instrumentach weso砮 i skoczne melodie. I bardzo lubi je糳zi samochodem! Ale to po cichutku m體i, 縠by renifery nie us硑sza硑, bo si na mnie obra勘.

 

Wsp蟪czesny 秝i阾y Miko砤j, ten, kt髍ego znamy z ilustracji w ksi笨kach dla dzieci, kresk體ek i 秝i眛ecznie przystrojonych ulic miast przed Bo縴m Narodzeniem, mieszka w Laponii. Kraina tysi眂a jezior i puszystego 秐iegu 秝ietnie nadaje si na ojczyzn dobrego 秝i阾ego. Przyzwyczaili秏y si ju, 縠 jego pe硁e prezent體 sanie ci眊n renifery - majestatyczne rogacze 縴j眂e w krajach dalekiej P蟪nocy.

 

Zar體no mieszka馽y, jak i w砤dze ma砮go miasteczka Rovaniemi, le勘cego na kole podbiegunowym, zapewniaj, 縠 秝i阾y przebywa na sta砮 w砤秐ie tam, bo regularnie odbiera mn髎two nadsy砤nych tu list體 "z marzeniami" i wysy砤 paczki z prezentami.

List do 秝. Miko砤ja napisa mo縠 ka縟y, bez wzgl阣u na wiek, zaw骴, narodowo舵, p砮 czy pozycj spo砮czn. Najcz甓ciej pisz dzieci, kt髍e wyra縜j w ten spos骲 swoje marzenia. Wiara w to, 縠 tajemniczy 秝i阾y, obserwuj眂y nas z oddali, w grudniow noc po硂縴 obok naszego 丑縦a lub pod poduszk co, co bardzo pragniemy mie, sta砤 si z czasem synonimem dzieci阠ej beztroski. Wiele os骲, tak縠 w starszym wieku, stara si przez ca砮 縴cie podtrzymywa pi阫n tradycj pisania list體 do 秝. Miko砤ja. I chocia nikt nie robi specjalnych bada, to jednak wiadomo powszechnie, 縠 zwyczaj ten wyzwala w ludziach wiele ciep砤 i serdeczno禼i - sprzyja zbli縠niom rodzic體 i dzieci, os骲 sobie bliskich, ale i takich, kt髍e czasem si od siebie oddalaj.

Jak to z tymi skarpetami by硂 ...

Pewnego dnia spaceruj眂y Miko砤j spotka biednego ch硂pa. Podczas rozmowy m昕czyzna po縜li si Miko砤jowi, 縠 ma trzy pi阫ne c髍ki, ale nie mo縠 ich wyda za m笨, bo nie sta go na wiano. Miko砤jowi zrobi硂 si go bardzo 縜l. Po powrocie do domu d硊go o tym my秎a i postanowi mu pom骳. Przygotowa trzy woreczki z pieni阣zmi i wybra si do ch硂pa. Poniewa by硂 ju p蠹no, wszyscy spali i drzwi by硑 zamkni阾e. Wszed wi阠 na dach i przez otw髍 w kominie wrzuci woreczki, kt髍e wpad硑 do susz眂ych si w kominku dziewcz阠ych skarpet. Nazajutrz rano rado舵 by砤 ogromna, a 縴cie ma晨e駍kie wszystkich c髍ek u硂縴硂 si wspania砮.



Tak w砤秐ie na zachodzie powsta zwyczaj wk砤dania prezent體 do skarpet lub but體.

 

Sze舵 dowod體 na istnienie i阾ego Miko砤ja

  1. Lataj眂e renifery istniej, chocia nie ma ich w秗骴 znanych nam ssak體, tak samo jak w秗骴 owych ssak體 nie ma jednoro縞體, elf體, krasnali i anio丑w czy wr罂ek - a ka縟e dziecko i tak wie, 縠 istniej.

  2. Co do tego, 縠 秝. Miko砤j nie by砨y w stanie odwiedzi wszystkich pupili, to odpowied jest r體nie prosta. 痑dne dziecko nigdy nie widzia硂 Miko砤ja, z tego zrozumia砮go powodu, 縠 wej禼ie do domu, pod硂縠nie prezent體 pod choink i krzykni阠ie "ho, ho, ho" przebiega tak szybko, i nawet najbystrzejsze oko nie jest w stanie dostrzec 秝i阾ego.

  3. Sanie 秝. Miko砤ja wcale nie poruszaj si szybko - nie musz. S wyposa縪ne w najnowsze zdobycze magicznej techniki. Miko砤j przy podr罂owaniu saniami zakrzywia przestrze i po prostu w niesko馽zenie kr髏kiej chwili znajduje si tam, gdzie jest potrzebny. Ten argument obala od razu wszelkie spekulacje na temat wydatk體 energetycznych, przeci笨e, zm阠zenia renifer體, turbulencji i innych tajemniczych zjawisk.

  4. Co do 砤downo禼i sa, to mo縩a odnie舵 wra縠nie, ze niedowiarkowie nigdy nie spotkali si z workami bez dna, kt髍e nosz naukow nazw wielowymiarowych przeno秐ych zasobnik體 o niesko馽zonej 砤downo禼i. Prezent w硂縪ny do takiego worka traci swoj mas i wymiary, przez co jest 砤twy w transporcie i bardzo por阠zny (alternatywa dla toreb podr罂nych?)

  5. Dzieci pisz眂 listy do 秝. Miko砤ja otrzymuj odpowied albo prezent. Je縠li 秝. Miko砤j nie istnia砨y, to kto odpowiada砨y na te listy?

  6. Na koniec dow骴 niezbity i pewny: je秎i nie by硂by 秝. Miko砤ja, to sk眃 wzi瓿yby si te wszystkie prezenty pod choink? Przecie od dawna wiadomo, ze rodzice nie maj z tym nic wsp髄nego, no bo sk眃 mogliby wiedzie, co ich dziecko chce dosta na gwiazdk - to wie tylko sam 秝. Miko砤j (z list體, kt髍e do niego przychodz, z marze i ze sn體).

Kilka informacji o tej tradycji i zwyczajach w r罂nych krajach

 

W硂skim odpowiednikiem 秝. Miko砤ja jest La Befana - wr罂ka o wygl眃zie wied糾y, dosy z硂秎iwa. Straszy si ni niegrzeczne dzieci - Befana zamiast prezent體 sypie im do po馽zoch popi蟪. Odwiedza w硂skie domy dopiero 6 stycznia, w i阾o Trzech Kr髄i. W阣ruje pieszo, roznosz眂 grzecznym dzieciom prezenty, gdy k砤d si do 丑縦a.


Frau Berta (Pani Berta) stanowi niemieckie wcielenie 秝. Miko砤ja. Dzia砤 podobnie jak w硂ska Befana - bezszelestnie zakrada si do dziecinnego pokoju, aby uko硑sa je do snu, ale jest postrachem tych niegrzecznych. Ma wielkie stopy i 縠lazny nos. Najcz甓ciej prezenty wyk砤da na parapety, schody lub kominem dostaje si do domu wk砤daj眂 prezenty do skarpet lub pod poduszk.


W krajach anglosaskich to w砤秐ie Santa Claus przynosi dzieciom prezenty w wigili Bo縠go Narodzenia. Dzieci pisz do niego listy, aby przypomnie, jakie s ich 縴czenia. Listy wrzuca si do komink體, aby z dymem polecia硑 do nieba. Na kominkach i przy 丑縦ach wisz ozdobne skarpety czekaj眂e na prezenty. Dla niegrzecznych dzieci 秝. Miko砤j ma przygotowane r髗gi zamiast prezent體. Nazwa Santa Claus pochodzi z j陑yka holenderskiego (od s硂wa Sinterklaas - i阾y Miko砤j).


Dame Abonde to francuski odpowiednik 秝. Miko砤ja; dobra wr罂ka, przynosz眂a grzecznym dzieciom prezenty w czasie ich snu w noc sylwestrow. Prezenty przynosi te Pere Noel z przyjacielem Pre Fouettard, kt髍y wie, jak zachowywa硂 si ka縟e dziecko i doradza jaki prezent powinno dosta.


Died Moroz (Dziadek Mr髗) wyst阷uj眂y zwykle w towarzystwie Snieguroczki (ie縴nki) jest rosyjskim odpowiednikiem 秝. Miko砤ja. Dziadek Mr髗 i ie縴nka przynosz prezenty grzecznym dzieciom, kiedy te 秔i w noworoczn noc.


W Szwecji odbywa si 13 grudnia troch inne 秝i阾o i po秝i阠one jest ono i阾ej cji z Syrakuz na Sycylii. Zwyczaj zosta przywieziony do Szwecji przez 縠glarzy. Mianowicie w ka縟ej rodzinie jedna kobieta wciela si w posta 秝. cji i podaje rodzicom lub dzieciom 秐iadanie do 丑縦a. i阾o to jest traktowane jako rodzaj parady na ulicach miast.


Dzieci hiszpa駍kie na prezenty musz czeka a do 6 stycznia a prezenty roznosz Trzej Magowie (z hiszp. Los Reyes Magos): Kacper, Melchior, Baltazar czyli Trzej Kr髄owie. Tutaj r體nie to 秝i阾o wi笨e si z parad - 5 grudnia. Wieczorem za dzieci wystawiaj trzy kieliszki sherry dla kr髄體 oraz marchewk dla wielb潮d體.


W Belgii 秝. Miko砤j odwiedza ka縟y dom dwa razy. Czwartego grudnia by sprawdzi zachowanie dzieci, a sz髎tego grudnia z prezentami za dobre zachowanie lub r髗gami za z砮. Miko砤j zostawia prezenty w bucikach, a dzieci, aby przypodoba si Miko砤jowi, przygotowuj marchewk lub siano dla jego osio砶體.


W Danii 秝i阾y przynosz眂y prezenty, znany jako Julemanden, przyje縟縜 w towarzystwie elf體, saniami zaprz昕onymi w renifery. Dzieci zostawiaj dla elf體 mleko oraz pudding i s bardzo szcz甓liwe gdy rano jedzenia nie ma.


. Miko砤j w Holandii jest znany jako Sinterklass. Przybywa on statkiem w ostatni sobot listopada. Na swoim bia硑m koniu paraduje przez miasto, odwiedza pa砤c kr髄ewski, gdzie ksi笨 i ksi昕niczka musz si przyzna czy byli grzeczni. Pi眛y grudnia jest dniem szukania prezent體, kt髍e mog by ukryte w najrozmaitszych miejscach.


Czechy i S硂wacja - tu jako Mikulas pojawia si 6 grudnia. Sp硑wa po z硂tej nitce rozci眊ni阾ej mi阣zy niebem i ziemi. Towarzysz mu anio i czart - z硑 duch.

Na weso硂 o 秝. Miko砤ju

 
W grudniu Kuba napisa poczt體k do 秝. Miko砤ja: "Miko砤ju! Mam biednych rodzic體. Prosz Ci, przynie mi rower g髍ski i klocki Lego."

Na poczcie jedna z urz阣niczek niechc眂y przeczyta砤 poczt體k Kuby. Zrobi硂 jej si smutno, i pokaza砤 j kolegom z pracy. Wszyscy postanowili zrobi Kubie niespodziank. Z硂縴li si na klocki Lego i wys砤li mu je w paczce.
Po 秝i阾ach ta sama urz阣niczka czyta drugi list od Kuby: "Miko砤ju, dzi阫uj za klocki. Rower pewnie ukradli na poczcie".

 

Piotru pyta Krzysia:
- Dlaczego chcesz, aby 秝. Miko砤j przyni髎 ci dwa komplety kolejki elektrycznej?
- Bo ja te chc si bawi, kiedy tatu jest w domu.

Przed 秝i阾ami 秝. Miko砤j rozdaje prezenty na ulicy. Jasio po otrzymaniu jednego z nich m體i:
- i阾y Miko砤ju, dzi阫uj ci za prezent.
- G硊pstwo- odpowiada 秝. Miko砤j- nie masz mi za co dzi阫owa.
- Wiem, ale mama mi kaza砤.

Marcin pisze list do 秝. Miko砤ja:
- Chcia砨ym narty, 硑縲y, sanki i gryp na zako馽zenie ferii 秝i眛ecznych!

Rozmowa przedszkolak體:
- Jak masz choink?
- Sztuczn.
- A by u ciebie i阾y Miko砤j?
- By, ale te sztuczny.

 

Troch poezji

Miko砤je - Hanna Zieli駍ka

Noc.
ieg.
Cisza...
Ksi昕yc wstaje.
Id 秝i阠i Miko砤je
Po Ziemi.

A 秝iat
Nie wie jeszcze o tym...
Drzemi
Drzewa, 禼ie縦i, p硂ty,
Otulone ich brodami
Srebrnymi.

Nie 秔ij synku!
Gdy us硑szysz "B骻 si rodzi"
W nocnej ciszy
S o krok.
Id.
ie縦,
Drog,
Szos.
Najcenniejsze
Dary
Nios:
Mi硂舵
I Dobro
.

Prezent dla Miko砤ja - Dorota Gellner

Ja si tak bardzo,
Bardzo postaram
I zrobi prezent dla Miko砤ja.
Zrobi mu szalik
Pi阫ny i nowy,
痚by go nosi
W noce zimowe,
I 縠by nie zmarz
W szyj i w uszy,
Gdy z burej chmury
ieg zacznie pr髎zy.

Niech si ucieszy Miko砤j i阾y -
Tak rzadko kto mu daje prezenty!

痽czymy wszystkim czarodziejskiej choinki, pod kt髍 wyrosn pi阫ne prezenty,
a Miko砤jom, 縠by nie poucieka硑 im renifery...

 

WESOCH I!

wersja spakowana w formacie Microsoft Word (833 KB)

dzia: Kr髏kie gazetki na d硊gie przerwy